Karain Mağarası: Anadolu’nun Tarih Öncesi Belleği

Gökhan EREN

1 yıl önce

&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Karain Ma&gbreve;aras&inodot;, Türkiye’nin güneyinde, Antalya ilinin Ya&gbreve;ca Köyü s&inodot;n&inodot;rlar&inodot; içerisinde, Toros Da&gbreve;lar&inodot;’n&inodot;n eteklerinde yer alan ve arkeolojik, jeolojik, kültürel bak&inodot;mdan büyük öneme sahip bir do&gbreve;al yap&inodot;d&inodot;r&period; Anadolu’da insan yerle&scedil;imine dair bilinen en eski bulgular&inodot;n ortaya ç&inodot;kt&inodot;&gbreve;&inodot; Karain, Türkiye&&num;8217&semi;nin en büyük do&gbreve;al ma&gbreve;aralar&inodot;ndan biri olmas&inodot;n&inodot;n yan&inodot; s&inodot;ra, Orta Do&gbreve;u ile Avrupa aras&inodot;nda tarih öncesi dönemde gerçekle&scedil;mi&scedil; kültürel geçi&scedil;lerin izlerini de ta&scedil;&inodot;maktad&inodot;r&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<div class="wp-block-image">&NewLine;<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img src="https&colon;//dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0308-1024x683&period;jpg" alt="" class="wp-image-15914" style="width&colon;1026px&semi;height&colon;auto"/><figcaption class="wp-element-caption">Karain Ma&gbreve;aras&inodot; &Idot;çerisindeki Bölümler<br>Foto&gbreve;raf&colon; Gökhan EREN</figcaption></figure>&NewLine;</div>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Ma&gbreve;ara, Antalya &scedil;ehir merkezine yakla&scedil;&inodot;k 30 kilometre uzakl&inodot;ktad&inodot;r&period; Eski Antalya–Burdur karayoluna 5-6 kilometre mesafedeki Katran Da&gbreve;&inodot;’n&inodot;n ete&gbreve;inde bulunan Çad&inodot;r Tepe’nin yamac&inodot;na oyulmu&scedil; durumdad&inodot;r&period; Ma&gbreve;araya ula&scedil;mak için Ya&gbreve;ca Köyü’ne vard&inodot;ktan sonra yakla&scedil;&inodot;k 400 basamakl&inodot; merdiveni t&inodot;rmanmak gerekir&period; Yürüyü&scedil; yolu boyunca etraf&inodot;n&inodot;zda fauna ve flora aç&inodot;s&inodot;nda oldukça güzel manzara ile kar&scedil;&inodot;la&scedil;abilirsiniz&period; Ma&gbreve;aran&inodot;n olu&scedil;tu&gbreve;u kalker tabakalar&inodot;, çatlakl&inodot; ve saf yap&inodot;lar&inodot; nedeniyle suyun kolayca içlerine i&scedil;lemesine ve yer alt&inodot; bo&scedil;luklar&inodot;n&inodot;n geli&scedil;mesine neden olmu&scedil;tur&period; Bu karstla&scedil;ma süreçleri, zamanla çökmelerle a&gbreve;&inodot;zlar&inodot; d&inodot;&scedil;a aç&inodot;lan bir ma&gbreve;aralar sistemi meydana getirmi&scedil;tir&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<div class="wp-block-jetpack-slideshow aligncenter wp-amp-block" id="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;&lowbar;1"><div class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;container swiper"><amp-carousel width="1200" height="800" layout="responsive" type="slides" data-next-button-aria-label="Sonraki Slayt" data-prev-button-aria-label="Önceki Slayt" controls loop id="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;&lowbar;amp-carousel&lowbar;&lowbar;1" on="slideChange&colon;wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;&lowbar;amp-pagination&lowbar;&lowbar;1&period;toggle(index=event&period;index, value=true)"><div class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;slide"><figure><img width="1200" height="800" src="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0399&period;jpg&quest;fit=1200&percnt;2C800&amp&semi;ssl=1" class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;image" alt="" object-fit="contain" srcset="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0399&period;jpg&quest;w=1200&amp&semi;ssl=1 1200w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0399&period;jpg&quest;resize=300&percnt;2C200&amp&semi;ssl=1 300w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0399&period;jpg&quest;resize=1024&percnt;2C683&amp&semi;ssl=1 1024w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0399&period;jpg&quest;resize=768&percnt;2C512&amp&semi;ssl=1 768w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0399&period;jpg&quest;resize=600&percnt;2C400&amp&semi;ssl=1 600w" sizes="(max-width&colon; 1200px) 100vw, 1200px" /></figure></div><div class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;slide"><figure><img width="1200" height="800" src="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0396&period;jpg&quest;fit=1200&percnt;2C800&amp&semi;ssl=1" class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;image" alt="" object-fit="contain" srcset="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0396&period;jpg&quest;w=1200&amp&semi;ssl=1 1200w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0396&period;jpg&quest;resize=300&percnt;2C200&amp&semi;ssl=1 300w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0396&period;jpg&quest;resize=1024&percnt;2C683&amp&semi;ssl=1 1024w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0396&period;jpg&quest;resize=768&percnt;2C512&amp&semi;ssl=1 768w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0396&period;jpg&quest;resize=600&percnt;2C400&amp&semi;ssl=1 600w" sizes="(max-width&colon; 1200px) 100vw, 1200px" /></figure></div><div class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;slide"><figure><img width="1200" height="800" src="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0386-1&period;jpg&quest;fit=1200&percnt;2C800&amp&semi;ssl=1" class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;image" alt="" object-fit="contain" srcset="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0386-1&period;jpg&quest;w=1200&amp&semi;ssl=1 1200w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0386-1&period;jpg&quest;resize=300&percnt;2C200&amp&semi;ssl=1 300w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0386-1&period;jpg&quest;resize=1024&percnt;2C683&amp&semi;ssl=1 1024w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0386-1&period;jpg&quest;resize=768&percnt;2C512&amp&semi;ssl=1 768w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0386-1&period;jpg&quest;resize=600&percnt;2C400&amp&semi;ssl=1 600w" sizes="(max-width&colon; 1200px) 100vw, 1200px" /></figure></div><div class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;slide"><figure><img width="1200" height="800" src="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0355-1&period;jpg&quest;fit=1200&percnt;2C800&amp&semi;ssl=1" class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;image" alt="" object-fit="contain" srcset="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0355-1&period;jpg&quest;w=1200&amp&semi;ssl=1 1200w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0355-1&period;jpg&quest;resize=300&percnt;2C200&amp&semi;ssl=1 300w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0355-1&period;jpg&quest;resize=1024&percnt;2C683&amp&semi;ssl=1 1024w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0355-1&period;jpg&quest;resize=768&percnt;2C512&amp&semi;ssl=1 768w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0355-1&period;jpg&quest;resize=600&percnt;2C400&amp&semi;ssl=1 600w" sizes="(max-width&colon; 1200px) 100vw, 1200px" /></figure></div><div class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;slide"><figure><img width="533" height="800" src="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0390-1&period;jpg&quest;fit=533&percnt;2C800&amp&semi;ssl=1" class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;image" alt="" object-fit="contain" srcset="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0390-1&period;jpg&quest;w=800&amp&semi;ssl=1 800w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0390-1&period;jpg&quest;resize=200&percnt;2C300&amp&semi;ssl=1 200w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0390-1&period;jpg&quest;resize=683&percnt;2C1024&amp&semi;ssl=1 683w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0390-1&period;jpg&quest;resize=768&percnt;2C1152&amp&semi;ssl=1 768w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0390-1&period;jpg&quest;resize=600&percnt;2C900&amp&semi;ssl=1 600w" sizes="(max-width&colon; 533px) 100vw, 533px" /></figure></div><div class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;slide"><figure><img width="533" height="800" src="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0388-1&period;jpg&quest;fit=533&percnt;2C800&amp&semi;ssl=1" class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;image" alt="" object-fit="contain" srcset="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0388-1&period;jpg&quest;w=800&amp&semi;ssl=1 800w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0388-1&period;jpg&quest;resize=200&percnt;2C300&amp&semi;ssl=1 200w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0388-1&period;jpg&quest;resize=683&percnt;2C1024&amp&semi;ssl=1 683w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0388-1&period;jpg&quest;resize=768&percnt;2C1152&amp&semi;ssl=1 768w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0388-1&period;jpg&quest;resize=600&percnt;2C900&amp&semi;ssl=1 600w" sizes="(max-width&colon; 533px) 100vw, 533px" /></figure></div><div class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;slide"><figure><img width="1064" height="800" src="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8571-1&period;jpg&quest;fit=1064&percnt;2C800&amp&semi;ssl=1" class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;image" alt="" object-fit="contain" srcset="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8571-1&period;jpg&quest;w=1200&amp&semi;ssl=1 1200w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8571-1&period;jpg&quest;resize=300&percnt;2C226&amp&semi;ssl=1 300w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8571-1&period;jpg&quest;resize=1024&percnt;2C770&amp&semi;ssl=1 1024w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8571-1&period;jpg&quest;resize=768&percnt;2C577&amp&semi;ssl=1 768w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8571-1&period;jpg&quest;resize=600&percnt;2C451&amp&semi;ssl=1 600w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8571-1&period;jpg&quest;resize=400&percnt;2C300&amp&semi;ssl=1 400w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8571-1&period;jpg&quest;resize=200&percnt;2C150&amp&semi;ssl=1 200w" sizes="(max-width&colon; 1064px) 100vw, 1064px" /><figcaption class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;caption gallery-caption">Y&inodot;lan Kartal&inodot; (Circaetus gallicus)</figcaption></figure></div><div class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;slide"><figure><img width="1065" height="800" src="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8564&period;jpg&quest;fit=1065&percnt;2C800&amp&semi;ssl=1" class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;image" alt="" object-fit="contain" srcset="https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8564&period;jpg&quest;w=1200&amp&semi;ssl=1 1200w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8564&period;jpg&quest;resize=300&percnt;2C225&amp&semi;ssl=1 300w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8564&period;jpg&quest;resize=1024&percnt;2C769&amp&semi;ssl=1 1024w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8564&period;jpg&quest;resize=768&percnt;2C577&amp&semi;ssl=1 768w, https&colon;//i0&period;wp&period;com/dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSCN8564&period;jpg&quest;resize=600&percnt;2C451&amp&semi;ssl=1 600w" sizes="(max-width&colon; 1065px) 100vw, 1065px" /><figcaption class="wp-block-jetpack-slideshow&lowbar;caption gallery-caption">K&inodot;z&inodot;l &scedil;ahin (Buteo rufinus)</figcaption></figure></div></amp-carousel><div class="swiper-pagination-simple">1 / 8</div></div></div>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Karain Ma&gbreve;aras&inodot;, asl&inodot;nda tek bir bo&scedil;luktan ibaret olmay&inodot;p üç büyük bölümden olu&scedil;an bir ma&gbreve;aralar kompleksidir&period; En üstteki birinci bo&scedil;luk, gün &inodot;&scedil;&inodot;&gbreve;&inodot;na aç&inodot;k be&scedil; ayr&inodot; gözden olu&scedil;ur&colon; A, B, C, D ve E&period; Bu gözlerden yaln&inodot;zca C tamamen karanl&inodot;kt&inodot;r&period; Gözler aras&inodot;nda traverten duvar ve geçitler yer al&inodot;r&period; Kaz&inodot; çal&inodot;&scedil;malar&inodot;n&inodot;n ço&gbreve;u, en kal&inodot;n dolgunun bulundu&gbreve;u E gözünde yap&inodot;lm&inodot;&scedil;t&inodot;r&period; &Idot;kinci bo&scedil;luk, daha karanl&inodot;k, yüksek tavanl&inodot; ve geni&scedil; bir yap&inodot;ya sahiptir&period; Bu bölümde s&inodot;&gbreve;&inodot;nak olarak kullan&inodot;ld&inodot;&gbreve;&inodot; dü&scedil;ünülen dar bir geçit, ayr&inodot;ca çöplük ya da mezarl&inodot;k olarak kullan&inodot;lm&inodot;&scedil; olabilece&gbreve;i öne sürülen çukurlar yer almaktad&inodot;r&period; Üçüncü ve en alt bo&scedil;luk ise tamamen karanl&inodot;k ve çok nemlidir&period; Bu bölüme, sark&inodot;t ve dikitlerle çevrili dar ve e&gbreve;imli do&gbreve;al bir geçitten inilmektedir&period; Alt bo&scedil;luk, üst katmanlardan sürüklenmi&scedil; yarasa gübresi ve birikintilerle örtülüdür&period; Kal&inodot;nt&inodot;lar&inodot;n kar&inodot;&scedil;&inodot;k olmas&inodot;, bu alan&inodot;n daha çok s&inodot;&gbreve;&inodot;nak ya da mezarl&inodot;k olarak kullan&inodot;ld&inodot;&gbreve;&inodot;n&inodot; dü&scedil;ündürmektedir&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<div class="wp-block-image">&NewLine;<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img src="https&colon;//dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0351-1-1024x683&period;jpg" alt="" class="wp-image-15920" style="width&colon;1040px&semi;height&colon;auto"/><figcaption class="wp-element-caption">Karain Ma&gbreve;aras&inodot; &Idot;çerisindeki Bölümler<br>Foto&gbreve;raf&colon; Gökhan EREN</figcaption></figure>&NewLine;</div>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Karain Ma&gbreve;aras&inodot;’nda 1946’dan itibaren yürütülen kaz&inodot;larda elde edilen buluntular, buran&inodot;n Alt Paleolitik’ten ba&scedil;layarak Üst Paleolitik, Neolitik, Kalkolitik, Tunç ve Demir Ça&gbreve;lar&inodot; boyunca kesintisiz iskân edildi&gbreve;ini ortaya koymu&scedil;tur&period; Bu durum, ma&gbreve;aran&inodot;n Türkiye’deki en kal&inodot;n ve en sürekli kültür tabakalar&inodot;na sahip arkeolojik merkezlerden biri oldu&gbreve;unu göstermektedir&period; Baz&inodot; yerlerde kültür dolgusu 11 metreye kadar ula&scedil;maktad&inodot;r&period; 1985 ve 1986 kaz&inodot;lar&inodot;nda sadece E gözünde 62 arkeolojik, 8 jeolojik seviye tespit edilmi&scedil;tir&period; Bu tabakalarda çakmakta&scedil;&inodot; ve obsidiyenden yap&inodot;lm&inodot;&scedil; ta&scedil; aletler, kemik i&gbreve;neler, boncuklar, idol heykelcikleri ve seramik parçalar&inodot; bulunmu&scedil;tur&period; Kaz&inodot;larda ayr&inodot;ca yabanî incir, bu&gbreve;day, zeytin gibi bitki kal&inodot;nt&inodot;lar&inodot;&semi; fil, suayg&inodot;r&inodot;, ma&gbreve;ara aslan&inodot; ve s&inodot;rtlan&inodot; gibi günümüzde Anadolu’da ya&scedil;amayan hayvan fosilleri de ele geçirilmi&scedil;tir&period; Tüm bu buluntular, ma&gbreve;aran&inodot;n bulundu&gbreve;u ekosistemin binlerce y&inodot;l boyunca ya&scedil;am için elveri&scedil;li oldu&gbreve;unu göstermektedir&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<div class="wp-block-image">&NewLine;<figure class="aligncenter size-large"><img src="https&colon;//dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/s-1024x683&period;jpg" alt="" class="wp-image-15934"/><figcaption class="wp-element-caption">Karain Ma&gbreve;aras&inodot; &Idot;çerisindeki Bölümler<br>Foto&gbreve;raf&colon; Gökhan EREN</figcaption></figure>&NewLine;</div>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Karain’de ayr&inodot;ca dikkat çeken ta&scedil;&inodot;nabilir sanat eserleri de bulunmu&scedil;tur&period; Özellikle bir hayvan kaburga kemi&gbreve;i üzerine oyulmu&scedil; insan ba&scedil;&inodot; figürü, Anadolu’daki en erken sanat örnekleri aras&inodot;nda yer al&inodot;r&period; Bu eserin yan&inodot; s&inodot;ra gravürlü ta&scedil; parçalar&inodot; ve &scedil;ematik hayvan tasvirleri de Üst Paleolitik döneme tarihlenmektedir&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<figure data-amp-lightbox="true" class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">&NewLine;<figure class="wp-block-image size-large"><img data-id="15978" src="https&colon;//dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/WhatsApp-Gorsel-2025-04-17-saat-23&period;36&period;28&lowbar;7121ad33&period;jpg" alt="" class="wp-image-15978"/><figcaption class="wp-element-caption">Foto&gbreve;raf&colon; Gökhan EREN</figcaption></figure>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<figure class="wp-block-image size-large"><img data-id="15979" src="https&colon;//dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/WhatsApp-Gorsel-2025-04-17-saat-23&period;36&period;28&lowbar;a872ace8&period;jpg" alt="" class="wp-image-15979"/><figcaption class="wp-element-caption">Foto&gbreve;raf&colon; Gökhan EREN</figcaption></figure>&NewLine;</figure>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">&Idot;nsan kal&inodot;nt&inodot;lar&inodot; aç&inodot;s&inodot;ndan da Karain benzersizdir&period; 1949 y&inodot;l&inodot;nda bulunan ve <em>Homo neanderthalensis</em>’e ait oldu&gbreve;u belirlenen bir süt az&inodot; di&scedil;i, Türkiye’de bulunan ilk fosil insan kal&inodot;nt&inodot;s&inodot;d&inodot;r&period; Sonraki y&inodot;llarda Neandertal çocuklara ait ba&scedil;ka di&scedil; ve kafatas&inodot; parçalar&inodot; da gün yüzüne ç&inodot;kar&inodot;lm&inodot;&scedil;t&inodot;r&period; Bu buluntular, Karain’in yaln&inodot;zca kültürel de&gbreve;il, insan evrimi aç&inodot;s&inodot;ndan da çok önemli bir merkez oldu&gbreve;unu ortaya koymaktad&inodot;r&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<figure data-amp-lightbox="true" class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">&NewLine;<figure class="wp-block-image size-large"><img data-id="15921" src="https&colon;//dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/DSC&lowbar;0370-1-1024x683&period;jpg" alt="" class="wp-image-15921"/><figcaption class="wp-element-caption">Ma&gbreve;ara Giri&scedil;inde Bulunan Kitabe<br>Foto&gbreve;raf&colon; Gökhan EREN</figcaption></figure>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<figure class="wp-block-image size-large"><img data-id="15929" src="https&colon;//dogabilim&period;org/wp-content/uploads/2025/04/WhatsApp-Gorsel-2025-04-14-saat-01&period;38&period;50&lowbar;7bd5b49f-1024x683&period;jpg" alt="" class="wp-image-15929"/><figcaption class="wp-element-caption">Ma&gbreve;ara Giri&scedil;inde Bulunan Ni&scedil;ler<br>Foto&gbreve;raf&colon; Gökhan EREN</figcaption></figure>&NewLine;</figure>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Ma&gbreve;aran&inodot;n Antik Dönem&&num;8217&semi;de de kullan&inodot;ld&inodot;&gbreve;&inodot;, giri&scedil;inde ve d&inodot;&scedil; duvarlar&inodot;nda yer alan Grekçe yaz&inodot;tlar ve oyulmu&scedil; ni&scedil;lerden anla&scedil;&inodot;lmaktad&inodot;r&period; Bu yaz&inodot;tlar, ma&gbreve;aran&inodot;n bir adak yeri yani tap&inodot;nak ma&gbreve;ara olarak i&scedil;lev gördü&gbreve;ünü göstermektedir&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">1985 y&inodot;l&inodot;nda 1&period; Derece Arkeolojik Sit Alan&inodot; ilan edilen Karain Ma&gbreve;aras&inodot;, 2000 y&inodot;l&inodot;nda UNESCO Dünya Miras&inodot; Geçici Listesi’ne al&inodot;nm&inodot;&scedil;t&inodot;r&period; Günümüzde ziyaretçilere aç&inodot;k olan ma&gbreve;aran&inodot;n giri&scedil;inde, kaz&inodot;larda ortaya ç&inodot;kar&inodot;lan eserlerin sergilendi&gbreve;i küçük bir müze de bulunmaktad&inodot;r&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Sonuç olarak Karain Ma&gbreve;aras&inodot; hem stratigrafik süreklili&gbreve;i hem de kültürel çe&scedil;itlili&gbreve;i bak&inodot;m&inodot;ndan yaln&inodot;zca Anadolu’nun de&gbreve;il, dünya tarihinin de en de&gbreve;erli arkeolojik alanlar&inodot;ndan biridir&period; Alt Paleolitik’ten Klasik Ça&gbreve;’a kadar uzanan kesintisiz yerle&scedil;im süreci, Karain’i insanl&inodot;k tarihinin erken dönemlerine &inodot;&scedil;&inodot;k tutan e&scedil;siz bir merkez haline getirmektedir&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h3 class="wp-block-heading">Kaynakça</h3>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Anati, E&period; (1968)&period; Anatolian earliest art&period; <em>Archaeology</em>, <em>21</em>(1), 22–35&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Kökten, &Idot;&period; K&period; (1955)&period; Karain Ma&gbreve;aras&inodot;nda Türkiye’nin en eski iskân&inodot; hakk&inodot;nda al&inodot;nan neticeler&period; In <em>IX&period; Co&gbreve;rafya Meslek Haftas&inodot; Tebli&gbreve;leri ve Konferanslar</em> (pp&period; 73–85)&period; &Idot;stanbul&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Kökten, &Idot;&period; K&period; (1955)&period; Antalya’da Karain Ma&gbreve;aras&inodot;nda yap&inodot;lan prehistorya ara&scedil;t&inodot;rmalar&inodot;na toplu bir bak&inodot;&scedil;&period; <em>Belleten</em>, <em>19</em>(75), 271–283&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Kökten, &Idot;&period; K&period; (1957)&period; Antalya’da Karain Ma&gbreve;aras&inodot;nda yap&inodot;lan tarih öncesi ara&scedil;t&inodot;rmalar&inodot;na toplu bir bak&inodot;&scedil;&period; <em>Türk Arkeoloji Dergisi</em>, <em>7</em>(1), 46–48&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Kökten, &Idot;&period; K&period; (1964)&period; Karain’in Türkiye prehistoryas&inodot;nda yeri&period; <em>Türk Co&gbreve;rafya Dergisi</em>, <em>18–19</em>(22–23), 17–27&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Kökten, &Idot;&period; K&period; (1967)&period; <em>Karain K&inodot;lavuzu</em>&period; Türk Tarih Kurumu Yay&inodot;nlar&inodot;&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Mengi, H&period; (2005)&period; Türkiye&&num;8217&semi;nin Do&gbreve;al Ma&gbreve;aralar&inodot;&period; Kültür ve Turizm Bakanl&inodot;&gbreve;&inodot; Yay&inodot;nlar&inodot;&colon;, pp 320&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Özdogan, M&period; (2011)&period; <em>Türkiye&&num;8217&semi;nin tarihöncesi</em>&period; Arkeoloji ve Sanat Yay&inodot;nlar&inodot;&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Stiner, M&period; C&period;, Özba&scedil;aran, M&period;, &amp&semi; Güleç, E&period; (2014)&period; Karain and the human prehistory of Southwest Asia&colon; A review&period; In M&period; Özdo&gbreve;an, N&period; Ba&scedil;gelen &amp&semi; P&period; Kuniholm (Eds&period;), <em>The Neolithic in Turkey</em> (Vol&period; 3, pp&period; 1–32)&period; Archaeology and Art Publications&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">&Scedil;enyürek, S&period; M&period; (1949)&period; Türk Tarih Kurumu ad&inodot;na yap&inodot;lan Karain kaz&inodot;s&inodot;nda bulunan iki fosil di&scedil;e dair k&inodot;sa rapor&period; <em>Belleten</em>, <em>13</em>(52), 833–834&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Yalç&inodot;nkaya, I&period; (1986)&period; Bat&inodot; Toroslarda Paleolitik Ça&gbreve; yüzey ara&scedil;t&inodot;rmalar&inodot;&period; In <em>III&period; Ara&scedil;t&inodot;rma Sonuçlar&inodot; Toplant&inodot;s&inodot;</em> (pp&period; 429–447)&period; Kültür Bakanl&inodot;&gbreve;&inodot; Yay&inodot;n&inodot;&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Yalç&inodot;nkaya, I&period; (1987)&period; 1985 y&inodot;l&inodot; Karain kaz&inodot;lar&inodot;&period; In <em>VIII&period; Kaz&inodot; Sonuçlar&inodot; Toplant&inodot;s&inodot;</em> (pp&period; 21–37)&period; Ba&scedil;bakanl&inodot;k Bas&inodot;mevi&period;</p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class="wp-block-paragraph">Yalç&inodot;nkaya, I&period; (1987)&period; <em>Karain Ma&gbreve;aras&inodot;n&inodot;n Anadolu &Idot;skân Tarihindeki Yeri ve Önemi</em>&period; Atatürk Kültür Merkezi Yay&inodot;n&inodot;&period;</p>&NewLine;

Bunu paylaş: