Site icon Doğabilim

Yarasalar Sesin Hızını Doğuştan Biliyor!

&NewLine;<p class&equals;"has-medium-font-size">Tel Aviv Üniversitesi&&num;8217&semi;nde yap&inodot;lan yeni bir ara&scedil;t&inodot;rma&comma; yarasalar&inodot;n sesin h&inodot;z&inodot;n&inodot; do&gbreve;u&scedil;tan bildiklerini ilk kez ortaya ç&inodot;kard&inodot;&period; Bunu kan&inodot;tlamak için ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar yarasalar&inodot; do&gbreve;duklar&inodot; andan itibaren ses h&inodot;z&inodot;n&inodot;n normalden daha yüksek oldu&gbreve;u helyumla zenginle&scedil;tirilmi&scedil; bir ortamda büyüttüler&period; Dünyay&inodot; mesafe birimleriyle haritalayan insanlardan farkl&inodot; olarak&comma; yarasalar&inodot;n dünyay&inodot; zaman birimleriyle haritalad&inodot;&gbreve;&inodot;n&inodot; buldular&period; Bunun anlam&inodot;&comma; yarasan&inodot;n bir böce&gbreve;i &scedil;imdiye kadar san&inodot;ld&inodot;&gbreve;&inodot; gibi bir buçuk metre de&gbreve;il&comma; dokuz milisaniye uzakl&inodot;kta olarak alg&inodot;lamas&inodot;d&inodot;r&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Çal&inodot;&scedil;ma Ulusal Bilimler Akademisi Bildiriler Kitab&inodot;&&num;8217&semi;nda yay&inodot;nland&inodot;&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Yarasalar uzayda nesnelerin nerede oldu&gbreve;unu belirlemek için sonar kullan&inodot;rlar yani nesnelere çarpan ve yarasaya geri yans&inodot;yan ses dalgalar&inodot; üretirler&period; Yarasalar&comma; ses dalgas&inodot;n&inodot;n üretildi&gbreve;i an ile yarasaya geri döndü&gbreve;ü an aras&inodot;nda geçen süreye dayanarak nesnenin konumunu tahmin edebilir&period; Bu hesaplama&comma; hava bile&scedil;imi veya s&inodot;cakl&inodot;k gibi farkl&inodot; çevresel ko&scedil;ullarda de&gbreve;i&scedil;ebilen ses h&inodot;z&inodot;na ba&gbreve;l&inodot;d&inodot;r&period; Örne&gbreve;in&comma; havan&inodot;n s&inodot;cak oldu&gbreve;u ve ses dalgalar&inodot;n&inodot;n daha h&inodot;zl&inodot; yay&inodot;ld&inodot;&gbreve;&inodot; yaz mevsiminde sesin h&inodot;z&inodot; ile k&inodot;&scedil; mevsimi aras&inodot;nda neredeyse &percnt;10&&num;8217&semi;luk bir fark vard&inodot;r&period; 80 y&inodot;l önce yarasalarda sonar&inodot;n ke&scedil;finden bu yana&comma; ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar yarasalar&inodot;n ya&scedil;amlar&inodot; boyunca sesin h&inodot;z&inodot;n&inodot; ölçme yetene&gbreve;ini mi kazand&inodot;klar&inodot;n&inodot; yoksa bu do&gbreve;u&scedil;tan gelen&comma; sabit duyu ile mi do&gbreve;up&comma; ortaya ç&inodot;kt&inodot;&gbreve;&inodot;n&inodot; anlamaya çal&inodot;&scedil;t&inodot;lar&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>&Scedil;imdi&comma; Sagol Sinirbilim Okulu ba&scedil;kan&inodot; ve Ya&scedil;am Bilimleri Fakültesi Zooloji Okulu ö&gbreve;retim üyesi Prof&period; Yossi Yovel ve eski doktora ö&gbreve;rencisi Dr&period; Eran Amichai &lpar;&scedil;u anda Dartmouth Koleji&&num;8217&semi;nde okuyor&rpar; liderli&gbreve;indeki ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar sorunun cevab&inodot;na ula&scedil;t&inodot;lar&period; Ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar&comma; sesin h&inodot;z&inodot;n&inodot; manipüle edebildikleri bir deney yapt&inodot;lar&period; Ses h&inodot;z&inodot;n&inodot; art&inodot;rmak için hava bile&scedil;imini helyumla zenginle&scedil;tirdiler ve bu ko&scedil;ullar alt&inodot;nda do&gbreve;duklar&inodot; andan itibaren yarasa yavrular&inodot;n&inodot; ve yeti&scedil;kin yarasalar&inodot; yeti&scedil;tirdiler&period; Ne yeti&scedil;kin yarasalar ne de yarasa yavrular&inodot; yeni ses h&inodot;z&inodot;na uyum sa&gbreve;layamad&inodot;lar ve sürekli olarak hedefin önüne indiler&comma; bu da hedefi daha yak&inodot;n olarak alg&inodot;lad&inodot;klar&inodot;n&inodot; gösteriyordu yani davran&inodot;&scedil;lar&inodot;n&inodot; daha yüksek ses h&inodot;z&inodot;na uyarlayamad&inodot;lar&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<div class&equals;"wp-block-image"><figure class&equals;"aligncenter size-large is-resized"><img src&equals;"https&colon;&sol;&sol;dogabilim&period;org&sol;wp-content&sol;uploads&sol;2021&sol;06&sol;little-brown-bat-hunting-moth-michael-durham&period;jpg" alt&equals;"" class&equals;"wp-image-3170" width&equals;"833" height&equals;"595"&sol;><&sol;figure><&sol;div>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Bu&comma; hem normal çevre ko&scedil;ullar&inodot;nda uçmay&inodot; ö&gbreve;renen yeti&scedil;kin yarasalarda hem de normalden daha yüksek bir ses h&inodot;z&inodot;na sahip bir ortamda uçmay&inodot; ö&gbreve;renen yavrularda meydana geldi&gbreve;inden&comma; ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar ses h&inodot;z&inodot;n&inodot;n oran&inodot;n&inodot;n yarasalarda do&gbreve;u&scedil;tan oldu&gbreve;una hükmettiler&period; Prof&period; Yovel&comma; &&num;8220&semi;Yarasalar&inodot;n do&gbreve;umlar&inodot;ndan k&inodot;sa bir süre sonra uçmay&inodot; ö&gbreve;renmeleri gerekti&gbreve;i için&comma;&&num;8221&semi; diye aç&inodot;kl&inodot;yor&comma; &&num;8220&semi;hassas geli&scedil;im döneminde zaman kazanmak için bu bilgiyle do&gbreve;arak evrimsel bir &&num;8216&semi;seçimin&&num;8217&semi; yap&inodot;ld&inodot;&gbreve;&inodot;n&inodot; varsay&inodot;yoruz&period; &&num;8220&semi;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Çal&inodot;&scedil;man&inodot;n bir ba&scedil;ka ilginç sonucu da yarasalar&inodot;n hedefe olan mesafeyi ses h&inodot;z&inodot;na göre hesaplamad&inodot;&gbreve;&inodot;d&inodot;r&period; Beyinlerine kodlanm&inodot;&scedil; sesin h&inodot;z&inodot;n&inodot; ayarlayamad&inodot;klar&inodot; için&comma; ses dalgalar&inodot;n&inodot;n geri dönmesi için geçen süreyi de uzakl&inodot;k birimlerine çevirmiyor gibiler&period; Bu nedenle&comma; mekansal alg&inodot;lar&inodot; asl&inodot;nda mesafeye de&gbreve;il&comma; zaman ölçümlerine dayanmaktad&inodot;r&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Yossi Yovel&colon; &&num;8220&semi;Bu çal&inodot;&scedil;ma hakk&inodot;nda beni en çok heyecanland&inodot;ran &scedil;ey&comma; çok basit bir soruya cevap verebilmi&scedil; olmam&inodot;zd&inodot;&period; Asl&inodot;nda yarasalar&inodot;n kendilerini uzayda yönlendirmek için mesafeyi de&gbreve;il&comma; zaman&inodot; ölçtü&gbreve;ünü bulduk&period; Bu kula&gbreve;a ho&scedil; gelebilir&period; Mant&inodot;ksal bir fark gibi ama bence bu onlar&inodot;n uzaysal alg&inodot;lar&inodot;n&inodot;n insanlardan ve di&gbreve;er görsel yarat&inodot;klardan temel olarak farkl&inodot; oldu&gbreve;u anlam&inodot;na geliyor&comma; en az&inodot;ndan sonara güvendiklerinde&period; Evrimin beyin hesaplama stratejilerinde ne kadar çe&scedil;itli oldu&gbreve;unu görmek büyüleyici&period;&&num;8221&semi;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Kaynaklar ve Kullan&inodot;lan Görseller&colon;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;www&period;sciencedaily&period;com&sol;releases&sol;2021&sol;05&sol;210505102018&period;htm" target&equals;"&lowbar;blank" rel&equals;"noreferrer noopener">https&colon;&sol;&sol;www&period;sciencedaily&period;com&sol;releases&sol;2021&sol;05&sol;210505102018&period;htm<&sol;a><&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;fineartamerica&period;com&sol;featured&sol;little-brown-bat-hunting-moth-michael-durham&period;html&quest;product&equals;greeting-card">https&colon;&sol;&sol;fineartamerica&period;com&sol;featured&sol;little-brown-bat-hunting-moth-michael-durham&period;html&quest;<&sol;a><a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;fineartamerica&period;com&sol;featured&sol;little-brown-bat-hunting-moth-michael-durham&period;html&quest;product&equals;greeting-card" target&equals;"&lowbar;blank" rel&equals;"noreferrer noopener">product<&sol;a><a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;fineartamerica&period;com&sol;featured&sol;little-brown-bat-hunting-moth-michael-durham&period;html&quest;product&equals;greeting-card">&equals;greeting-card<&sol;a><&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;theconversation&period;com&sol;fruit-bats-are-the-only-bats-that-cant-and-never-could-use-echolocation-now-were-closer-to-knowing-why-153721" target&equals;"&lowbar;blank" rel&equals;"noreferrer noopener">https&colon;&sol;&sol;theconversation&period;com&sol;fruit-bats-are-the-only-bats-that-cant-and-never-could-use-echolocation-now-were-closer-to-knowing-why-153721<&sol;a><&sol;p>&NewLine;

Exit mobile version