Site icon Doğabilim

Kutup ayısı (Ursus maritimus)

&NewLine;<h5 class&equals;"wp-block-heading" id&equals;"fiziksel-ozellikler">Fiziksel Özellikler<&sol;h5>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Bir kutup ay&inodot;s&inodot;n&inodot;n gövdesi&comma; omuz kamburunun olmamas&inodot; d&inodot;&scedil;&inodot;nda&comma; bir boz ay&inodot;n&inodot;n gövdesine oldukça benzerdir&period; Ba&scedil; k&inodot;sm&inodot; di&gbreve;er ay&inodot;lar&inodot;n ba&scedil;lar&inodot;ndan nispeten daha küçüktür ve boyun k&inodot;sm&inodot; uzundur&period; Yeti&scedil;kin erkek bireyler 300-800 kg aras&inodot;ndad&inodot;r ve burundan kuyruk ucuna kadar 2&period;5 m uzunlu&gbreve;a eri&scedil;ebilirler&period; Di&scedil;i bireyler daha küçük yap&inodot;dad&inodot;rlar&period; 150 ila 300 kg kütleye ula&scedil;abilirler ve 1&period;8 ila 2 m uzunlu&gbreve;a sahiptirler&period; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Bilinenin aksine kutup ay&inodot;lar&inodot;n&inodot;n derisi siyaht&inodot;r ve kürkü pigmentten yoksundur&period; Beyaz görünüm&comma; berrak saç tellerinden &inodot;&scedil;&inodot;&gbreve;&inodot;n k&inodot;r&inodot;lmas&inodot;n&inodot;n sonucu olu&scedil;maktad&inodot;r&period; Ön patiler geni&scedil;tir bu sayede oldukça iyi yüzücülerdir&period; Buz ve kar üzerinde yürürken hem arka hem de ön ayaklar&inodot;n tabanlar&inodot; yal&inodot;t&inodot;m ve çeki&scedil; için kürklü yap&inodot;dad&inodot;r&period; Kutup ay&inodot;lar&inodot;&comma; plantigrad bir yürüyü&scedil;e sahiptir&period; Di&scedil;ilerde dört fonksiyonel meme bulunmaktad&inodot;r&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h5 class&equals;"wp-block-heading" id&equals;"tur-biyocografyasi">Tür Biyoco&gbreve;rafyas&inodot;<&sol;h5>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Kutup ay&inodot;lar&inodot; dairesel bir da&gbreve;&inodot;l&inodot;ma sahiptir&period; Kuzey Kutbu&&num;8217&semi;nu çevreleyen arktik bölge boyunca görülebilirler&period; Ya&scedil;am alanlar&inodot;n&inodot;n s&inodot;n&inodot;rlar&inodot;&comma; Arktik Okyanusu&&num;8217&semi;nun buzullar&inodot; ve çevredeki k&inodot;y&inodot; bölgelerindeki buzullar taraf&inodot;ndan belirlenir&period; Ay&inodot;lar&inodot;n Grönland ve &Idot;zlanda&&num;8217&semi;n&inodot;n güney uçlar&inodot;na kadar güney görülebilirler&period; K&inodot;&scedil; aylar&inodot;nda&comma; kutup ay&inodot;lar&inodot;&comma; k&inodot;talar&inodot;n k&inodot;y&inodot;lar&inodot;nda olu&scedil;an buzullar&inodot;n güney kenar&inodot; veya buzun kuzey kenar&inodot; boyunca uzan&inodot;r&period; Gebe di&scedil;iler&comma; yavru do&gbreve;urmak için denning habitat&inodot;n&inodot;n mevcut oldu&gbreve;u k&inodot;y&inodot; &scedil;eritlerinde k&inodot;&scedil;&inodot; geçireceklerdir&period; Yaz boyunca&comma; uzakla&scedil;an buz kütlelerinin kenar&inodot;nda veya karaya dayan&inodot;kl&inodot; buzu tutan adalarda ve k&inodot;y&inodot; bölgelerinde kalmaktad&inodot;rlar&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h5 class&equals;"wp-block-heading" id&equals;"yasam-alanlari">Ya&scedil;am Alanlar&inodot;<&sol;h5>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Kutup ay&inodot;lar&inodot; birçok ki&scedil;i taraf&inodot;ndan deniz memelisi olarak kabul edilir&period; Ursus maritimus ad&inodot; deniz ay&inodot;s&inodot; anlam&inodot;na gelir&period; Tercih ettikleri ya&scedil;am alan&inodot; Arktik Okyanusu&&num;8217&semi;nun buz kütlesidir&period; K&inodot;r&inodot;klar&inodot;n ve yeniden donman&inodot;n meydana geldi&gbreve;i buz kenar&inodot; ve bas&inodot;nç s&inodot;rtlar&inodot; iyi avlanma alanlar&inodot;n&inodot;n olu&scedil;mas&inodot;n&inodot; sa&gbreve;lar&period; Kutup ay&inodot;lar&inodot;&comma; buzullar&inodot;n eridi&gbreve;i ve dondu&gbreve;u dönemlerde kuzey ve güneye do&gbreve;ru 1000 km kadar seyahat edebilirler&period; Yaz aylar&inodot;nda&comma; kutup ay&inodot;lar&inodot; karaya dayan&inodot;kl&inodot; buzlu adalarda veya k&inodot;y&inodot; &scedil;eritlerinde kalabilirler&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<div class&equals;"wp-block-image">&NewLine;<figure class&equals;"aligncenter size-large"><img src&equals;"https&colon;&sol;&sol;dogabilim&period;org&sol;wp-content&sol;uploads&sol;2022&sol;04&sol;21535308274&lowbar;bc12e7b13c&lowbar;k-1024x656&period;jpg" alt&equals;"" class&equals;"wp-image-6791"&sol;><figcaption class&equals;"wp-element-caption">Kutup ay&inodot;s&inodot; &lpar;Ursus maritimus&rpar;<br>Kaynak&colon; <a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;www&period;flickr&period;com&sol;photos&sol;rmc1952&sol;" target&equals;"&lowbar;blank" rel&equals;"noreferrer noopener">Richard Collier<&sol;a><&sol;figcaption><&sol;figure>&NewLine;<&sol;div>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h5 class&equals;"wp-block-heading" id&equals;"beslenme-aliskanliklari">Beslenme Al&inodot;&scedil;kanl&inodot;klar&inodot;<&sol;h5>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Kutup ay&inodot;lar&inodot; etoburdur&period; Yaz dönemlerinde bir miktar bitki tüketebilirler&comma; ancak ondan da çok az besin elde edebilirler&period; Ba&scedil;l&inodot;ca avlar&inodot; halkal&inodot; foklard&inodot;r &lpar;Pusa hispida&rpar;&period; Ayr&inodot;ca sakall&inodot; foklar&inodot; &lpar;Erignathus barbatus&rpar;&comma; Grönland foklar&inodot;n&inodot; &lpar;Pagophilus groenlandicus&rpar;&comma; balonlu foklar&inodot; &lpar;Cystophora cristata&rpar;&comma; morslar&inodot; &lpar;<a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;dogabilim&period;org&sol;deniz-aygiri-odobenus-rosmarus&sol;" target&equals;"&lowbar;blank" rel&equals;"noreferrer noopener">Odobenus rosmarus<&sol;a>&rpar;&comma; deniz ku&scedil;lar&inodot;n&inodot; ve yumurtalar&inodot;n&inodot;&comma; küçük memelileri&comma; bal&inodot;klar&inodot; avlarlar&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Ay&inodot;lar balina ya&gbreve;&inodot;n&inodot; da tüketebilirler&period; Ete göre balina ya&gbreve;&inodot;n&inodot;n yüksek kalori de&gbreve;eri&comma; yal&inodot;tkan bir ya&gbreve; tabakas&inodot;n&inodot; korumak ve yiyece&gbreve;in k&inodot;t oldu&gbreve;u zamanlarda enerji depolamak için oldukça önemlidir&period; Kutup ay&inodot;lar&inodot;&comma; di&gbreve;er ay&inodot;lar&inodot;n yapt&inodot;&gbreve;&inodot; gibi tüketilmemi&scedil; eti saklayamaz&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<div class&equals;"wp-block-image">&NewLine;<figure class&equals;"aligncenter size-large"><img src&equals;"https&colon;&sol;&sol;dogabilim&period;org&sol;wp-content&sol;uploads&sol;2022&sol;04&sol;51652023108&lowbar;e4555044d3&lowbar;k-1024x576&period;jpg" alt&equals;"" class&equals;"wp-image-6833"&sol;><figcaption class&equals;"wp-element-caption">Kutup ay&inodot;s&inodot; &lpar;Ursus maritimus&rpar;<br>Kaynak&colon; <a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;www&period;flickr&period;com&sol;photos&sol;130819462&commat;N04&sol;">Terry Allen<&sol;a><&sol;figcaption><&sol;figure>&NewLine;<&sol;div>&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h5 class&equals;"wp-block-heading" id&equals;"ureme-bilgisi">Üreme Bilgisi<&sol;h5>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Kutup ay&inodot;lar&inodot; çok e&scedil;li bir çiftle&scedil;me sistemine sahiptir&period; Erkek ve di&scedil;i çiftler k&inodot;zg&inodot;nl&inodot;k dönemlerinde k&inodot;sa bir süre birlikte kal&inodot;rlar&period; Çifle&scedil;me dönemleri&comma; Mart-Haziran aylar&inodot; aras&inodot;nda&comma; k&inodot;&scedil; sonu ve ilkbahar mevsimlerinin ba&scedil;&inodot;nda gerçekle&scedil;ir&period; Gecikmi&scedil; implantasyon ile birlikte gebelik 195-265 gün aras&inodot;na kadar sarkabilmektedir&period; Gebe di&scedil;iler Ekim ve Kas&inodot;m aylar&inodot;nda genellikle k&inodot;y&inodot;ya 8 km mesafede bir k&inodot;&scedil; ini kurarlar&period; Anne birey ininde Kas&inodot;m ve Ocak aylar&inodot; aras&inodot;nda 2 yavru do&gbreve;ururlar&period; Anne birey Nisan ay&inodot;na kadar yavrular&inodot;n&inodot; emzirerek k&inodot;&scedil; uykusunda kal&inodot;rlar&period; Yavru bireylerin ölüm oran&inodot;n&inodot;n &percnt;10 ila &percnt;30 aras&inodot;nda oldu&gbreve;u tahmin edilmektedir&period; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Yavru bireyler do&gbreve;duklar&inodot;nda gözleri kapal&inodot; do&gbreve;arlar ve yakla&scedil;&inodot;k olarak 600 gram a&gbreve;&inodot;rl&inodot;&gbreve;&inodot;ndad&inodot;r&period; &Idot;lkbahar aylar&inodot;nda inden ç&inodot;kt&inodot;klar&inodot;nda 10 ila 15 kg eri&scedil;mi&scedil; olurlar&period; Anne bireyler yavru bireylerin tüm ebeveyn bak&inodot;mlar&inodot;n&inodot; sa&gbreve;larlar ve yavrular 2 ila 3 y&inodot;l kadar anneleriyle birlikte kal&inodot;rlar&period; Yavru bireyler 5-6 ya&scedil;&inodot;na kadar cinsel olgunlu&gbreve;a eri&scedil;mezler&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h5 class&equals;"wp-block-heading" id&equals;"yasam-suresi">Ya&scedil;am Süresi<&sol;h5>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Vah&scedil;i kutup ay&inodot;lar&inodot; 25 ila 30 y&inodot;l civar&inodot;nda bir ömür sürerler&period; Yeti&scedil;kin bireylerin y&inodot;ll&inodot;k ölüm oran&inodot;n&inodot;n &percnt;8-16 oldu&gbreve;u tahmin edilmektedir&period; Esaret alt&inodot;nda kaydedilen en uzun ya&scedil;am süresi&comma; 1991 y&inodot;l&inodot;nda Detroit Hayvanat Bahçesi&&num;8217&semi;nde 43 ya&scedil;&inodot;nda ve 10 ayl&inodot;kken ölen bir di&scedil;i kutup ay&inodot;s&inodot;na aittir&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h5 class&equals;"wp-block-heading" id&equals;"davranis-ozellikleri">Davran&inodot;&scedil; Özellikleri<&sol;h5>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Kutup ay&inodot;lar&inodot; yaln&inodot;z ya&scedil;ayan canl&inodot;lard&inodot;r&period; Bunun iki istisnas&inodot; bulunmaktad&inodot;r&period; Bunlardan ilki anne bireyin yavru bak&inodot;m&inodot; döneminde yavrusuyla vakit geçirmesi&comma; ikincisi se çiftle&scedil;me döneminde erkek ve di&scedil;i bireylerin yak&inodot;nla&scedil;t&inodot;&gbreve;&inodot; dönemdir&period; Kutup ay&inodot;lar&inodot; avlama ve yavrular&inodot;na di&gbreve;er kutup ay&inodot;lar&inodot;n&inodot;n sald&inodot;rmas&inodot; s&inodot;ras&inodot;nda bu ay&inodot;larla rekabete girdi&gbreve;i bilinmektedir&period; Ancak bu kar&scedil;&inodot;la&scedil;malar&inodot;n genelinde küçük olan kutup ay&inodot;s&inodot; kaçma e&gbreve;ilimindedir&period; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Kutup ay&inodot;lar&inodot; gündelik hayat&inodot;n&inodot;n büyük bir bölümünde &lpar;&percnt;66&comma;6&rpar; hareketsizdir&period; Geriye kalan zamanlar&inodot;nda ise seyahat ederek &lpar;&percnt;29&period;1&rpar;&comma; av&inodot;n&inodot; takip ederek &lpar;&percnt;1&period;2&rpar; veya beslenerek &lpar;&percnt;2&period;3&rpar; geçirirler&period; Kutup ay&inodot;lar&inodot; son derece kabiliyetli yüzücülerdir&period; Yiyecek aramak için geni&scedil; bir alana yay&inodot;labilirler&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h5 class&equals;"wp-block-heading" id&equals;"koruma-statusu">Koruma Statüsü<&sol;h5>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Kutup ay&inodot;lar&inodot; IUCN listesinde <strong>Hassas türler &lpar;Vulnerable species&rpar;<&sol;strong> kategorisinde yer almaktad&inodot;r&period; Kutup ay&inodot;s&inodot; popülasyonlar&inodot;n&inodot;n son zamanlarda baz&inodot; bölgelerde istikrarl&inodot; veya büyümekte oldu&gbreve;u dü&scedil;ünülüyordu&period; 1993 y&inodot;l&inodot;nda&comma; tahmini dünya nüfusu 21&period;470 ila 28&period;370 birey aras&inodot;ndayd&inodot;&period; 1972&&num;8217&semi;de Amerika Birle&scedil;ik Devletleri Deniz Memelilerini Koruma Yasas&inodot;&comma; ABD&&num;8217&semi;de kutup ay&inodot;lar&inodot;n&inodot;n geçimleri d&inodot;&scedil;&inodot;nda tüm avlanmas&inodot;n&inodot; yasaklad&inodot; 1973&&num;8217&semi;te Amerika Birle&scedil;ik Devletleri&comma; Rusya&comma; Norveç&comma; Kanada ve Danimarka&comma; kutup ay&inodot;s&inodot; habitat&inodot;n&inodot; korumak&comma; avlanmay&inodot; s&inodot;n&inodot;rlamak için bir anla&scedil;maya vard&inodot;lar&period; Kutup ay&inodot;s&inodot; popülasyonu&comma; ya&scedil;am ve av alanlar&inodot;n&inodot;n azalmas&inodot;na neden olan küresel &inodot;s&inodot;nmadan dolay&inodot; tehdit alt&inodot;ndad&inodot;r&period; 2008&&num;8217&semi;de ABD Bal&inodot;k ve Yaban Hayat&inodot; Servisi&comma; kutup ay&inodot;lar&inodot;n&inodot; tehdit alt&inodot;nda olarak listeledi&period; IUCN&comma; Ursus maritimus&&num;8217&semi;u savunmas&inodot;z olarak listeliyor&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h5 class&equals;"wp-block-heading" id&equals;"insanlarla-etkilesimi">&Idot;nsanlarla Etkile&scedil;imi <&sol;h5>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Kutup ay&inodot;s&inodot; malzemeleri tarihsel olarak arktik yerlileri taraf&inodot;ndan kürk&comma; et ve ilaçlar için kullan&inodot;lm&inodot;&scedil;t&inodot;r&period; Amerika Birle&scedil;ik Devletleri&comma; Kanada ve Grönland&&num;8217&semi;da &lpar;Danimarka&rpar; bu gruplar&inodot;n avlanmas&inodot;na hala izin verilmektedir&period;<br>Kutup ay&inodot;lar&inodot;&comma; insanlar için potansiyel tehlike olarak görülmektedir&period; Kutup ay&inodot;lar&inodot;n geni&scedil; ya&scedil;am alanlar&inodot;n&inodot;n olmas&inodot; ve bulunduklar&inodot; alanlarda seyrek insan nüfusu olmas&inodot; nedeniyle insanlarla ay&inodot;lar aras&inodot;ndaki temas oldukça nadir gerçekle&scedil;mektedir&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph"><&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Kaynaklar&colon;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p class&equals;"wp-block-paragraph">Megaptera novaeangliae &lpar;Humpback whale&rpar;&comma; Animal Diversity Web&comma; Eri&scedil;im Tarihi&colon; 17&period;04&period;2022<&sol;p>&NewLine;

Exit mobile version