Site icon Doğabilim

Lewis ve Clark:Kaşiflerin Keşif Birlikleri Kuzey Amerika’yı Nasıl Dönüştürdü?

&NewLine;<p>Bu&comma; yeni ke&scedil;fedilen Amerika Birle&scedil;ik Devletleri&&num;8217&semi;nin &scedil;imdiye kadar bildi&gbreve;i en büyük ke&scedil;if gezisiydi&period; 14 May&inodot;s 1804&&num;8217&semi;te&comma; yard&inodot;mc&inodot; komutanlar Meriwether Lewis ve William Clark&comma; bir grup içten ve hevesli ka&scedil;ifle birlikte St&period; Louis&comma; Missouri&&num;8217&semi;nin d&inodot;&scedil;&inodot;ndaki Camp Dubois&&num;8217&semi;ten yola ç&inodot;kt&inodot;lar&period; Ba&scedil;kan Thomas Jefferson taraf&inodot;ndan &&num;8220&semi;Ke&scedil;if Kolordusu&&num;8221&semi; olarak adland&inodot;r&inodot;lan ke&scedil;if&comma; önümüzdeki iki y&inodot;l boyunca&comma; Kuzeybat&inodot; Pasifik&&num;8217&semi;in vah&scedil;i bölgelerine 8&period;000 milden fazla seyahat edecek ve geri dönecek ve yol boyunca&comma; Kuzey Amerika k&inodot;tas&inodot;n&inodot; sonsuza dek dönü&scedil;türerek Manifest Destiny&&num;8217&semi;nin gidi&scedil;at&inodot;n&inodot; çizeceklerdi&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>4 Temmuz 1803&&num;8217&semi;te Jefferson&comma; Amerika Birle&scedil;ik Devletleri&&num;8217&semi;nin Louisiana&&num;8217&semi;n&inodot;n geni&scedil; bat&inodot; bölgesini &&num;8211&semi; ço&gbreve;unlukla Yerli Amerikal&inodot;lar&inodot;n ya&scedil;ad&inodot;&gbreve;&inodot; 825&period;000 mil karelik araziyi &&num;8211&semi; Frans&inodot;zlardan sat&inodot;n ald&inodot;&gbreve;&inodot;n&inodot; duyurdu&period; Sorun&quest; Arazinin ço&gbreve;u Amerika Birle&scedil;ik Devletleri vatanda&scedil;&inodot; taraf&inodot;ndan hiç görülmemi&scedil; olmas&inodot;yd&inodot;&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Bu durumu düzeltmek için&comma; ayn&inodot; gün Ba&scedil;kan Jefferson Louisiana sat&inodot;n almay&inodot; duyurdu ve Lewis&&num;8217&semi;e yeni arazinin ke&scedil;fine liderlik etmesi için yetki verdi&period; Undaunted Courage&colon; Meriwether Lewis&comma; Thomas Jefferson&comma; and the Opening of the American West&&num;8217&semi;in yazar&inodot; Stephen E&period; Ambrose&&num;8217&semi;a göre Lewis&comma; onunla yolculu&gbreve;a kimin önderlik etmek istedi&gbreve;ini hemen anlad&inodot;&colon; ABD ordusunda tan&inodot;d&inodot;&gbreve;&inodot; Clark&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h6 class&equals;"wp-block-heading">Lewis ve Clark benzer geçmi&scedil;lere ama farkl&inodot; ki&scedil;iliklere sahipti&period;<&sol;h6>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>&Idot;ki adam benzer bir geçmi&scedil;e sahipti&comma; ancak çok farkl&inodot; mizaçlar&inodot; vard&inodot;&period; 1774&&num;8217&semi;te Virginia&comma; Albemarle County&&num;8217&semi;de toprak sahibi bir ailenin çocu&gbreve;u olarak dünyaya gelen Lewis&comma; genç adam&inodot;n duyarl&inodot;l&inodot;&gbreve;&inodot;n&inodot;&comma; dehas&inodot;n&inodot; ve gözlemci do&gbreve;as&inodot;n&inodot; uzun zamand&inodot;r tan&inodot;yan Ba&scedil;kan Jefferson&&num;8217&semi;&inodot;n ki&scedil;isel asistan&inodot; olarak hizmet etti&period; Ancak Lewis&comma; uzun süreli melankoli ve umutsuzlu&gbreve;a yol açabilecek bir tür ak&inodot;l hastal&inodot;&gbreve;&inodot;ndan da muzdaripti&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>&Scedil;ans eseri&comma; seçti&gbreve;i yard&inodot;mc&inodot; komutan Clark&comma; nadiren bocalayan&comma; güçlü&comma; istikrarl&inodot; bir mizaca sahip do&gbreve;al bir liderdi&period; 1770&&num;8217&semi;de Virginia&&num;8217&semi;da do&gbreve;an Clark&comma; orduya kat&inodot;lmadan ve daha sonra aile plantasyonunu i&scedil;letmeden önce hayat&inodot;n&inodot;n ço&gbreve;unu Kentucky&&num;8217&semi;nin vah&scedil;i do&gbreve;as&inodot;nda geçirmi&scedil;ti&period; &Idot;ki adam&comma; Bat&inodot; maceralar&inodot;nda&comma; birbirlerini oldukça iyi tamamlayarak birle&scedil;ik bir cephe sunacaklard&inodot;&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h6 class&equals;"wp-block-heading">Ba&scedil;kan Jefferson&comma; Kolordu&&num;8217&semi;ya &&num;8216&semi;Missouri Nehri&&num;8217&semi;ni ve ba&scedil;l&inodot;ca kollar&inodot;n&inodot; ke&scedil;fetmelerini&&num;8217&semi; emretti&period;<&sol;h6>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Ke&scedil;if Birlikleri Camp River Dubois&&num;8217&semi;ten yola ç&inodot;karken&comma; Ba&scedil;kan Jefferson&&num;8217&semi;dan ald&inodot;klar&inodot; emir gayet aç&inodot;kt&inodot;&period; &&num;8220&semi;Seferinizin amac&inodot;&comma; Missouri Nehri&&num;8217&semi;ni ve rotalar&inodot; ve Pasifik Okyanusu ile ba&gbreve;lant&inodot; kurarak bu ülke genelinde ticari amaçlara yönelik en do&gbreve;rudan ve pratik akarsu ileti&scedil;imini sunabilecek ba&scedil;l&inodot;ca kollar&inodot;n&inodot; ke&scedil;fetmektir&period;&&num;8221&semi; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Bu emirler birlikte Kas&inodot;m 1804&&num;8217&semi;te&comma; Kolordu&comma; 33 macerac&inodot;dan olu&scedil;an çekirde&gbreve;inin sa&gbreve;lamla&scedil;t&inodot;r&inodot;ld&inodot;&gbreve;&inodot; Kuzey Dakota&&num;8217&semi;ya do&gbreve;ru yola ç&inodot;kt&inodot;&period; Grup&comma; Amerika&&num;8217&semi;n&inodot;n nazik davranmad&inodot;&gbreve;&inodot; iki paha biçilmez üyeden olu&scedil;uyordu &&num;8211&semi; Clark&&num;8217&semi;&inodot;n sahibi oldu&gbreve;u Siyah bir adam olan York ve bir Frans&inodot;z-Kanadal&inodot; tuzakç&inodot; taraf&inodot;ndan sat&inodot;n al&inodot;nd&inodot;ktan sonra zorla evlendirilen Sacagawea adl&inodot; 16 ya&scedil;&inodot;ndaki hamile Lemhi-Shoshone&period; Kolorduya k&inodot;sa süre sonra Sacagawea&&num;8217&semi;n&inodot;n bebe&gbreve;i&comma; Clark&&num;8217&semi;&inodot;n &OpenCurlyDoubleQuote;Pomp” dedi&gbreve;i Jean Baptiste Charbonneau kat&inodot;ld&inodot;&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Zorluklara&comma; tehlikeye ve bilinmeyenin sürekli tehdidine ra&gbreve;men&comma; seferin ço&gbreve;unda pozitiflik hüküm sürecekti&period; Lewis 1805&&num;8217&semi;te &scedil;öyle yaz&inodot;yordu&colon; &&num;8220&semi;&Idot;lerlememiz için herhangi bir maddi veya olas&inodot; engel öngöremiyorum ve bu nedenle tam bir ba&scedil;ar&inodot; için en iyimser umutlar&inodot; besliyorum&period; &Scedil;u anda&comma; partinin her bir bireyi sa&gbreve;l&inodot;kl&inodot; ve mükemmel ruh halinde&semi; giri&scedil;ime &scedil;evkle ba&gbreve;l&inodot; ve ilerlemek için sab&inodot;rs&inodot;zlan&inodot;yor… hepsi birlik içinde&comma; en mükemmel uyumla hareket edin&period; Böyle adamlarla umut edecek her &scedil;eyim var ama korkacak çok az &scedil;eyim var&period;”<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<div class&equals;"wp-block-image"><figure class&equals;"aligncenter"><img src&equals;"https&colon;&sol;&sol;www&period;biography&period;com&sol;&period;image&sol;t&lowbar;share&sol;MTY2MDMxNTU5MjczNDkwMDYy&sol;sacajawea-a-young-shoshone-indian-was-married-to-french-canadian-fur-trader-toussaint-charbonneau-who-was-acting-as-the-expeditions-guide-across-the-rocky-mountains-in-oregon-country-original-artist--&period;jpg" alt&equals;"Sacajawea guiding Lewis and Clark across the Rocky Mountains in Oregon Country"&sol;><figcaption>Oregon Country&&num;8217&semi;deki Rocky Da&gbreve;lar&inodot; boyunca Lewis ve Clark&&num;8217&semi;&inodot;n rehberi olarak görev yapan Sacajawea&&num;8217&semi;n&inodot;n bir resmi&period; <br>Kaynak&colon; <em>MPI&sol;Getty Images<&sol;em><&sol;figcaption><&sol;figure><&sol;div>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h6 class&equals;"wp-block-heading">Kolordu&&num;8217&semi;nun amac&inodot;&comma; Sacagawea&&num;8217&semi;y&inodot; da içeren Yerli insanlarla dostane ili&scedil;kiler kurmakt&inodot;&period;<&sol;h6>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Kolordu&&num;8217&semi;nun ana görevlerinden biri&comma; yolculuklar&inodot;nda kar&scedil;&inodot;la&scedil;acaklar&inodot; birçok Yerli insanla dostane&comma; ticarete dayal&inodot; bir ili&scedil;ki kurmakt&inodot;&period; Tarihçi James Ronda&&num;8217&semi;ya göre&comma; Lewis ve Clark &OpenCurlyDoubleQuote;Avrupa-Amerikan s&inodot;n&inodot;r diplomasisinin tipik bir örne&gbreve;i olan saf bir iyimserli&gbreve;i payla&scedil;t&inodot;lar&period; Onlar yukar&inodot; Missouri gerçeklerini beklentilerine uyacak &scedil;ekilde kolayca yeniden &scedil;ekillendirebileceklerine inan&inodot;yorlard&inodot;… Fakat ka&scedil;if-diplomatlar&inodot; &scedil;a&scedil;&inodot;rtacak &scedil;ekilde&comma; neredeyse tüm Hint partileri de&gbreve;i&scedil;ime dirençli ve Amerikan güdülerinden &scedil;üphe duyuyorlard&inodot;&period;”<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Yolculuklar&inodot; boyunca&comma; Kolordu Nez Perce&comma; Mandans&comma; Shoshones ve Sioux gibi kabilelerle kar&scedil;&inodot;la&scedil;acakt&inodot;&period; Bu kabilelerin ço&gbreve;u&comma; Bat&inodot; ile ilgili talimatlar&comma; yiyecek ve bilgelik &scedil;eklinde paha biçilmez yard&inodot;mlar sunacakt&inodot;&period; Ayr&inodot;ca&comma; Sioux kafa derisi dans&inodot; da dahil olmak üzere&comma; Amerikal&inodot;lar&inodot;n hiç görmedi&gbreve;i gelenekleri Kolordu&&num;8217&semi;ya tan&inodot;tacaklard&inodot;&period; Clark sahneyi &scedil;öyle anlatt&inodot;&colon; &&num;8220&semi;Merkezde büyük bir ate&scedil; yak&inodot;ld&inodot;&comma; geyik ve keçi toynaklar&inodot; ba&gbreve;l&inodot; çember ve deriden yap&inodot;lm&inodot;&scedil; tamberinlerde yakla&scedil;&inodot;k 10 &scedil;ark&inodot; çal&inodot;nd&inodot;&period; Kad&inodot;nlar&comma; saç derileri ile birlikte oldukça gergin bir &scedil;ekilde öne ç&inodot;kt&inodot;lar ve sava&scedil; dans&inodot;na ba&scedil;lad&inodot;lar&period;&&num;8221&semi;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Tercüman ve rehber olarak görev yapan Sacagawea ile birlikte&comma; adamlar Missouri Nehri boyunca Montana&&num;8217&semi;ya gittiler&period; Haziran 1805&&num;8217&semi;te&comma; Yerli Amerikal&inodot;lar taraf&inodot;ndan yap&inodot;lan aç&inodot;klamalarla&comma; Missouri&&num;8217&semi;nin büyük &scedil;elalelerini ke&scedil;fettiler ve bu durum onlar&inodot; &scedil;elaleleri gören ilk gören Amerikal&inodot;lar haline getirdi&period; Lewis&comma; hayranl&inodot;k uyand&inodot;ran manzaray&inodot; &scedil;öyle anlatt&inodot;&colon;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Bu rotada yakla&scedil;&inodot;k iki mil ilerlemi&scedil;tim … Kulaklar&inodot;m bir su damlas&inodot;n&inodot;n ho&scedil; sesiyle me&scedil;gul olup biraz daha ilerlerken&comma; ovan&inodot;n üzerinde bir duman sütunu gibi yükselen &scedil;elaleyi gördüm&period; … Çok geçmeden&comma; Missouri&&num;8217&semi;nin büyük &scedil;elaleleri d&inodot;&scedil;&inodot;nda herhangi bir &scedil;eyle kar&scedil;&inodot;la&scedil;t&inodot;r&inodot;lamayacak kadar muazzam bir kükreme yapmaya ba&scedil;lad&inodot;&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Sefer ba&scedil;lad&inodot;ktan 18 ay sonra Pasifik Okyanusu&&num;8217&semi;na ula&scedil;t&inodot;lar&period;<br>Lemhi Geçidi üzerinden k&inodot;tasal bölünmeyi geçtikten sonra&comma; günümüz Montana-Idaho s&inodot;n&inodot;r&inodot;nda&comma; Ba&scedil;kan Jefferson&&num;8217&semi;un umdu&gbreve;u&comma; Pasifik&&num;8217&semi;e giden efsanevi tüm su yolunun olmad&inodot;&gbreve;&inodot; ortaya ç&inodot;kt&inodot;&period; Kolordu daha sonra Clearwater&comma; Snake ve Columbia Nehirlerini ilk kez Pasifik Okyanusu&&num;8217&semi;nu gördükleri Oregon k&inodot;y&inodot;lar&inodot;na götürmeden önce Bitterroot Da&gbreve;lar&inodot; &lpar;Rocky Da&gbreve;lar&inodot;&&num;8217&semi;n&inodot;n kuzey kesimi&rpar; üzerinde 200 millik zorlu bir yürüyü&scedil;e ba&scedil;lad&inodot;&period; &lpar;Kas&inodot;m 1805&&num;8217&semi;te&rpar;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>&OpenCurlyDoubleQuote;Okyanus görü&scedil;te&excl;” diye yazd&inodot; Clark&period; &&num;8220&semi;Kampta büyük bir sevinç ya&scedil;&inodot;yoruz&comma; uzun zamand&inodot;r görmek için sab&inodot;rs&inodot;zland&inodot;&gbreve;&inodot;m&inodot;z bu büyük Pasifik Okyanusu olan Ocian&&num;8217&semi;&inodot; görüyoruz&period;&&num;8221&semi;<br>Corp&comma; bugünkü Astoria&comma; Oregon yak&inodot;nlar&inodot;nda Fort Clatsop in&scedil;a ederek kamp kurdu&period; Lewis ve Clark&comma; Lewis taraf&inodot;ndan akçaa&gbreve;aç yapra&gbreve;&inodot;ndan akbabaya kadar her &scedil;eyin karma&scedil;&inodot;k eskizlerini içeren&comma; ö&gbreve;rendikleri ve gördükleri her &scedil;eyi aç&inodot;klayan raporlar derlerken&comma; k&inodot;&scedil;&inodot; burada geçirdiler&period; Milli Park Servisi&&num;8217&semi;ne göre&colon; Bu raporlar&comma; rotas&inodot; ve çevresindeki flora&comma; fauna&comma; kollar&inodot; ve sakinlerine ili&scedil;kin ölçüm ve gözlemleri içeriyordu…Lewis ve Clark&comma; memeliler&comma; ku&scedil;lar&comma; sürüngenler ve bal&inodot;klar dahil olmak üzere en az 178 bitki ve 122 hayvan tan&inodot;mlad&inodot;lar…Ke&scedil;if Kolordusu&&num;8217&semi;nun kar&scedil;&inodot;la&scedil;t&inodot;&gbreve;&inodot; yeni türler dahil Amerika antilobu&comma; bighorn koyunu&comma; da&gbreve; kunduzu&comma; uzun kuyruklu gelincik&comma; da&gbreve; keçisi&comma; çakal ve çe&scedil;itli tav&scedil;an&comma; sincap&comma; tilki ve kurt türleri… Aç&inodot;klamalar&inodot;&comma; zoolojik örnekleri ve hatta birkaç canl&inodot; hayvan&inodot; geri gönderdiler&period; 1805&&num;8217&semi;te Ba&scedil;kan Jefferson&&num;8217&semi;a gönderilen hayvanlardan biri &&num;8220&semi;havlayan sincap&&num;8221&semi; veya &&num;8220&semi;kara kuyruklu çay&inodot;r köpe&gbreve;i&&num;8221&semi; idi&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<h6 class&equals;"wp-block-heading">Lewis ve Clark Amerika&&num;8217&semi;da kahraman olarak selamland&inodot;<&sol;h6>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Mart 1806&&num;8217&semi;da ke&scedil;if seferi Do&gbreve;u&&num;8217&semi;ya geri dönü&scedil; yolculu&gbreve;una ba&scedil;lad&inodot;&period; Seferin bu son aya&gbreve;&inodot; s&inodot;ras&inodot;nda&comma; Montana&&num;8217&semi;daki Two Medicine Fight Site&&num;8217&semi;de Blackfeet kabilesiyle &scedil;iddetli bir çat&inodot;&scedil;ma ya&scedil;and&inodot;&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Ke&scedil;if Birli&gbreve;i 23 Eylül 1806&&num;8217&semi;da St&period; Louis&&num;8217&semi;e döndü&period; Lewis ve Clark&comma; Ba&scedil;kan Jefferson&&num;8217&semi;a gördüklerini anlatmak için Washington DC&&num;8217&semi;ye gittiler&period; Kahraman olarak selamland&inodot;lar &&num;8211&semi; ama bu tamamen Amerikan perspektifindendi&period; Kas&inodot;tl&inodot; olsun ya da olmas&inodot;n&comma; Corp&&num;8217&semi;un Kuzeybat&inodot; Pasifik haritas&inodot;&comma; bölgede binlerce y&inodot;ld&inodot;r ya&scedil;ayan Bat&inodot;&&num;8217&semi;n&inodot;n Yerli halklar&inodot; için sonun ba&scedil;lang&inodot;c&inodot;na i&scedil;aret ediyordu&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Ke&scedil;if gezisinin ba&scedil;ar&inodot;s&inodot;&comma; hem Lewis hem de Clark için &scedil;anl&inodot; kariyerlerin ba&scedil;lang&inodot;c&inodot;na i&scedil;aret etmeliydi&period; Ancak kaderin ba&scedil;ka planlar&inodot; vard&inodot;&period; Ke&scedil;if sonras&inodot; ya&scedil;am&comma; Louisiana Bölgesi Valisi olarak adland&inodot;r&inodot;lan k&inodot;r&inodot;lgan Lewis için zor oldu&period; 11 Ekim 1809&&num;8217&semi;da Nashville&&num;8217&semi;in 70 mil d&inodot;&scedil;&inodot;ndaki Grinder&&num;8217&semi;s Stand Inn&&num;8217&semi;de intihar ederek &lpar;ya da cinayetle&quest;&rpar; öldü&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Clark&comma; hem Missouri Bölgesi Valisi hem de Hint &Idot;&scedil;leri Müfetti&scedil;i olarak hizmet vererek ba&scedil;ar&inodot;l&inodot; olacakt&inodot;&period; Ayr&inodot;ca&comma; efsanevi bir dünya gezgini&comma; belediye ba&scedil;kan&inodot;&comma; kürk tüccar&inodot;&comma; askeri izci ve alt&inodot;n madencisi olacak olan Sacagawea&&num;8217&semi;n&inodot;n o&gbreve;lunun e&gbreve;itimine de sponsor oldu&period; Clark&comma; 1838&&num;8217&semi;de St&period; Louis&&num;8217&semi;de öldü&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Kaynaklar&colon;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;www&period;biography&period;com&sol;news&sol;lewis-clark-corps-of-discovery-sacagawea" target&equals;"&lowbar;blank" rel&equals;"noreferrer noopener">https&colon;&sol;&sol;www&period;biography&period;com&sol;news&sol;lewis-clark-corps-of-discovery-sacagawea<&sol;a><&sol;p>&NewLine;

Exit mobile version