Site icon Doğabilim

Model organizma olan karındanbacaklılar: Deniz tavşanları (Aplysia)

&NewLine;<p>Deniz tav&scedil;anlar&inodot; di&gbreve;er kar&inodot;ndanbacakl&inodot;lardan farkl&inodot; olarak körelmi&scedil; ve düz bir s&inodot;rt kabu&gbreve;una &lpar;<em>Parapodia<&sol;em>&rpar;&nbsp&semi; sahiptir&period; Kireçlenmi&scedil; bir kabu&gbreve;unun olmamas&inodot; nedeniyle deniz tav&scedil;anlar&inodot;n&inodot;n görünümü sümüklü böcekleri and&inodot;rmaktad&inodot;r&period; <em>Parapodia<&sol;em>&nbsp&semi;baz&inodot; türlerde o kadar büyüktür ki bu sayede onlar&inodot; su alt&inodot;nda t&inodot;pk&inodot; bir yüzgeç gibi ç&inodot;rpabilirler&period; Deniz tav&scedil;anlar&inodot;n&inodot;n ba&scedil;&inodot;n&inodot;n üst k&inodot;sm&inodot;nda ve gerdanlar&inodot;n&inodot;n önünde küçük&comma; sivri uçlu siyah gözleri vard&inodot;r&period; Gözleri olmas&inodot;na ra&gbreve;men&comma; gözleriyle de&gbreve;il dokunaçlar&inodot; ile d&inodot;&scedil; tehditleri alg&inodot;layan bu canl&inodot;lar yiyecekleri de bu dokunaçlar sayesinde kolay bir &scedil;ekilde bulabilirler&period; Ek olarak&comma; bu canl&inodot;lar k&inodot;rm&inodot;z&inodot; algler olan deniz makroalgleri ile beslenirler&period;&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Ço&gbreve;u deniz tav&scedil;an&inodot; türü farkl&inodot; yosun türlerinin bulundu&gbreve;u subtropikal ve tropikal gelgit bölgelerinde ya&scedil;ar&period; Günümüzde 37 deniz tav&scedil;an&inodot; türü tespit edilmi&scedil;tir ve yayg&inodot;n bir da&gbreve;&inodot;l&inodot;ma sahiptir ki içlerinden bir tür &lpar;<em>A&period; punktata<&sol;em>&rpar; Kuzey Kutup Dairesi&&num;8217&semi;nde dahi görülebilmektedir&period; Avustralya&&num;8217&semi;da görülen A&period;gigantea&&num;8217&semi;n&inodot;n boyutlar&inodot; birkaç santimetreden 60-70 cm&&num;8217&semi;ye kadar de&gbreve;i&scedil;ebilir&period; 15&period;9 kg&&num;8217&semi;l&inodot;k a&gbreve;&inodot;rl&inodot;&gbreve;a eri&scedil;ebilen ve Kaliforniya&&num;8217&semi;da görülen <em>A&period;vicaria<&sol;em> ise ortalama bir köpek boyutlar&inodot;nda olabilmektedir&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Birçok deniz tav&scedil;an&inodot; türü&comma; rahats&inodot;z edildi&gbreve;inde insanlar için zehirli oldu&gbreve;u dü&scedil;ünülen mor bir mürekkep salg&inodot;lar&period; C&period;Darwin&comma; bunun &&num;8220&semi;keskin batma hissine&&num;8221&semi; sebep oldu&gbreve;unu yazm&inodot;&scedil;t&inodot;r&period; Bu mürekkep&comma; k&inodot;yafet ve elle temasta leke b&inodot;raksa da insanlar için zarars&inodot;zd&inodot;r&period; Kendilerini korumak için avc&inodot;lara kar&scedil;&inodot; kullan&inodot;lan bu kimyasal madde sayesinde deniz tav&scedil;anlar&inodot;n&inodot;n çok az do&gbreve;al avc&inodot;s&inodot; bulunmaktad&inodot;r&period; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<figure class&equals;"wp-block-image size-large"><img src&equals;"https&colon;&sol;&sol;dogabilim&period;org&sol;wp-content&sol;uploads&sol;2023&sol;01&sol;1-51657852507&lowbar;afba6a8739&lowbar;o-1024x642&period;jpg" alt&equals;"" class&equals;"wp-image-9925"&sol;><figcaption class&equals;"wp-element-caption">Deniz tav&scedil;an&inodot; &lpar;Aplysia sp&period;&rpar;<br>Foto&gbreve;raf&colon; Wisnu Purwanto<&sol;figcaption><&sol;figure>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Literatürde bir hayvan için yap&inodot;lan en eski tan&inodot;mlamaya sahip canl&inodot;lardan biridi deniz tav&scedil;anlar&inodot;d&inodot;r&period; Gaius Plinius taraf&inodot;ndan yaz&inodot;lar <em>Historia Naturalis<&sol;em>&&num;8216&semi;de bu tan&inodot;mlama &lpar;M&period;S&rpar; yer almaktad&inodot;r&period; Ayr&inodot;ca kemosensör dokunaçlar&inodot; olan gerdanlar&inodot;n&inodot;n kulak gibi dik durmas&inodot;ndan dolay&inodot; deniz tav&scedil;an&inodot; olarak adland&inodot;r&inodot;l&inodot;rlar&period; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Nörobilimde &&num;8220&semi;model organizmalar&&num;8221&semi; olarak oldukça iyi bilinen bir kar&inodot;ndanbacakl&inodot; cinsi olan deniz tav&scedil;anlar&inodot; üzerinde özellikle ö&gbreve;renme ve haf&inodot;zan&inodot;n biyolojisi üzerinde çal&inodot;&scedil;malar yap&inodot;lmaktad&inodot;r&period; Nöropsikiyatrist Eric Kandel&comma; 2000 y&inodot;l&inodot;nda nöronlarda haf&inodot;za fizyolojisi üzerine yapt&inodot;&gbreve;&inodot; çal&inodot;&scedil;malar sonucunda Nobel Fizyoloji ve T&inodot;p Ödülünü kazanm&inodot;&scedil;t&inodot;r&period; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Kaynaklar&colon; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>1&colon; Leonid L&period; Moroz&comma; Aplysia&comma; National Library of Medicine&comma; 18 May 2018<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>2&colon; Aplysia Linnaeus &lpar;1767&rpar;&comma; Marine Species &lpar;Web Site&rpar; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>3&colon; APLYSIA GENOME PROJECT&comma; Broad Institute &lpar;Web Site&rpar;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>4&colon; Aplysia Biological Description &comma; ROSENSTIEL SCHOOL OF MARINE&comma; ATMOSPHERIC&comma; AND EARTH SCIENCE &lpar;Web Site&rpar;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>5&colon; Aplysia punctata&comma; Fred LECHAT &lpar;Flickr&rpar; &lpar;2018&rpar;<&sol;p>&NewLine;

Exit mobile version