<p class="wp-block-paragraph">Türkiye’de, farklı ekosistemlere adapte olmuş 10 baykuş türü bulunmaktadır: alaca baykuş, kukumav, balık baykuşu, puhu, ishak kuşu, çizgili ishakkuşu, paçalı baykuş, peçeli baykuş, kır baykuşu ve kulaklı orman baykuşu. Bu türler, ülkenin çeşitlilik gösteren coğrafi yapısına uyum sağlamış ve geniş bir dağılım göstermiştir. Örneğin, alaca baykuşlar suya yakın yaprak döken ormanlarda, ağaçlık tarım alanlarında, park ve bahçelerde sıklıkla görülürken; yuvalarını büyük deliklere sahip yaşlı ağaçlarda veya kışın terk edilmiş yapılarda ve kaya oyuklarında yapabilirler. Orta büyüklükte olan alaca baykuşların renkleri yaşadıkları coğrafi bölgeye göre değişebilir; bazı alanlarda kızıl kahverengi tonlarda görülebilirler. İnsan yerleşimlerine yakın bölgelerde bulunmaları onları tanınır kılar. Türkiye’nin farklı habitatlarında, bu baykuş türleri böceklerden küçük memelilere kadar çeşitli avlarla beslenerek ekosistem dengesinde önemli bir rol oynarlar.</p>



<h2 class="wp-block-heading">1. <a href="https://dogabilim.org/alaca-baykus-strix-aluco/">Alaca baykuş (Strix aluco</a>)</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/47936050363_d9a5d31160_h-1024x682.jpg" alt="" class="wp-image-2319"/><figcaption class="wp-element-caption"> Alaca baykuş (Strix aluco) <br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.flickr.com/photos/119679149@N03/47936050363/in/photolist-2g2WMGX-24AhRVN-2dc6sRR-2eSJmj7-2iCttd5-2kah1Ed-2fNgLrL-2iBn9cG-y6YBTr-2jorw1Q-2j52iFa-TkFxEE-2kjjGUD-2iPBQDH-UGjbMk-2knaxnx-2ikbTid-25gYhAw-2ihtjDV-2kBEFhS-2dzPs1M-2hMXWSS-2g79DGA-2hMXWRQ-ELzPEg-Xgbu6m-Nk4mAH-2hMXWQC-2gdnpzv-2jcn4kH-2aRH6k9-2iL7qUw-2jL8oMq-2goX7Mh-YrKFEy-2kqBvau-24wHdSd-2gSWssZ-2i8vXtn-2i6iqAG-2fHZFGv-2kkm2qd-2hDgnwW-2jtz6iv-2fAYNcj-2gKaotV-zPgeco-2iyXJP7-RcoSJz-NqMr1T" target="_blank">Sonia Johnson</a></figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Alaca baykuşlar, suya erişimi olan yaprak döken karışık ormanlar, ormanlık alanlar, ağaçlık tarım arazileri, parklar, bahçeler ve mezarlıklar gibi alanlarda yaşar; kış aylarında terk edilmiş binalarda ve kaya oyuklarında da yuva yapabilirler. Özellikle yuva için büyük deliklere sahip yaşlı meşe ağaçları gibi geniş yapraklı ağaçları tercih eden bu baykuşlar, çoğunlukla insan yerleşimlerine yakın bölgelerde bulunurlar. Orta büyüklükte olan alaca baykuşların renkleri yaşadıkları coğrafyaya göre değişkenlik gösterir ve bazı bölgelerde kızıl kahverengi tonlarında görülebilirler.</p>



<h2 class="wp-block-heading">2. Kukumav (Athene noctua)</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/48067640092_0cba4a7434_h-1024x683.jpg" alt="" class="wp-image-2321"/><figcaption class="wp-element-caption"> Kukumav (Athene noctua)<br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.flickr.com/photos/119679149@N03/48067640092/in/photolist-2gezdKo-27woGJ3-2jeSyHM-Ss8WGC-2i7pBHj-2gx82Y7-2eC1X7R-2itvHJU-27HMAFk-2k6tA5G-2i7pCUH-2ffrxJH-2j7KPA3-2iSqxtz-2gHGfBC-2jkikwX-2iQHUah-2kpKDwv-2hfjJ5T-2ge8jBg-2gCzijA-2gdC2f4-2gf5m2L-2et7gSw-2jrBYGY-23iFR4T-T1Z9tu-2gzpKSH-2ggNHEe-2iAyuj3-217QePt-ENsnNK-2eC1Xdc-251sD4q-2kpHPRo-2iJDZKk-2h4sVP8-2jxybnh-2gyQkvD-24FfHxV-2d13k9i-MGT2Ww-RUES9h-2jxx4yP-2iz241w-GXxrLB-2kK1S8d-26qxyg3-2kFce8J-2kvNrqL" target="_blank">Sonia Johnson</a></figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Kukumavlar, kuru iklimlere adapte olmuş ve yağmurun avlanma başarılarını azalttığı bölgelerden kaçınan baykuş türlerindendir. Yaşam alanları deniz seviyesinden 2600 metreye kadar çeşitlilik gösterir; bu nedenle farklı coğrafyalarda sıklıkla karşımıza çıkarlar. Barınak olarak, ağaç ve kaya oyukları, uçurum yarıkları, insan yapıları ve hatta terk edilmiş diğer hayvan yuvalarını kullanabilirler. Kukumavlar genellikle açık arazilerde, otlaklarda ve açık ormanlık alanlarda avlanmayı tercih eder, bu yüzden çöllerden yarı çöllere, vadilerden ağaçsız dağ geçitlerine kadar geniş bir alanda görülebilirler.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ayrıca, kukumavlar tarım arazileri, çayırlar, meyve bahçeleri ve hatta köyler ile kentsel binalar gibi insan yapımı habitatlarda da kolayca uyum sağlarlar. Böcek ve küçük memelilerle beslenerek zararlı popülasyonları dengelemeleri, onları insanlar için yararlı kılan özelliklerinden biridir. Avrupa’da kukumav popülasyonları azalma gösterse de, tür, kırsal alanlardaki baykuş popülasyonu düşüşlerini incelemek için önemlidir. Halk tarafından tanınır, sayıca önemlidir, araştırılması kolaydır ve koruma çalışmalarına hızlıca yanıt verir. Bu özellikleri, kukumavı ekosistemlerdeki rolü açısından kıymetli ve koruma projelerinde öne çıkan bir tür yapmaktadır.</p>



<h2 class="wp-block-heading">3. Balık baykuşu (Ketupa zeylonensis)</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/brown_fish_owl_saleel_tambe-2.jpg" alt="" class="wp-image-2328" style="aspect-ratio:1.5983772819472617;width:838px;height:auto"/><figcaption class="wp-element-caption"> Balık baykuşu (Ketupa zeylonensis)<br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.owlpages.com/owls/species.php?i=361" target="_blank">Owlpages</a></figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Baykuşlar, yuva yapmayan kuş türleri arasında yer alır ve bu nedenle barınacakları yerler konusunda oldukça esnek ve fırsatçıdırlar. Genellikle yaşadıkları bölgedeki büyük ağaçların gölgelik alanlarında ya da diğer kuşlar tarafından inşa edilmiş terk edilmiş yuvalarda barınırlar. Bunun yanı sıra, ağaçların oyukları da baykuşların tercih ettiği barınma alanları arasında bulunur.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Balık baykuşu (Bubo zeylonensis), baykuşgiller ailesine ait iri bir baykuş türüdür. Ortalama 48-58 cm boy uzunluğuna, 120-140 cm kanat açıklığına ve 1100-1310 gram ağırlığa sahiptir. Belirgin iri sarı gözleri ve uzun, kıvrık gagasıyla dikkat çeker. Gececil olmalarına rağmen, bazı balık baykuşlarının özellikle sisli havalarda gündüz vakitlerinde de avlandıkları gözlemlenmiştir. Alaca baykuşlardan farklı olarak durgun suları tercih eden bu tür, avlanmak için yavaş akan veya durgun su kenarlarını seçer.</p>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>4. Puhu (Bubo bubo)</strong></h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/26369680036_f57bac13ed_k-1024x683.jpg" alt="" class="wp-image-2329"/><figcaption class="wp-element-caption">Puhu &#8211; Eurasian Eagle-Owl &#8211; Bubo bubo <br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.flickr.com/photos/mia_moreau_fotografie/26369680036/in/photolist-GbcvaN-26ZQs9H-2hmAMnE-GYPS1U-Yy5sXz-2jGNPAT-HnhbKD-GhRzw5-WdsFqF-s95dFN-q43Kn8-21nHo1s-2iH7BcX-2igMYvc-2giQLJe-2jhdbP8-3N5ULi-SyPVGE-anVT3h-xBV3bo-xbHW93-2g5Pz4R-QRXfTM-2h53ezc-2kfax8W-2kx34Nb-6NcfcP-2iv12mS-2jGbkgE-2kvXCnh-2gm8exE-2ifThUZ-2iyrx2u-USh2gu-Y6TJQa-ZnbM7X-2kNu5ao-2don8Wu-2iZGi6D-AwLKLL-GoNAvx-2dpLDmw-DYFJMq-Tpj3Rs-qcvtLb-WqHJXC-b7qpee-Srd5AN-2iZBYtN-2jhYpNB" target="_blank">Mia Moreau</a></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">5. <strong><a rel="noreferrer noopener" href="https://dogabilim.org/turkiyenin-en-kucuk-baykus-turu-ishak-kusu-otus-scops/" target="_blank">İshak kuşu (Otus scops</a></strong>)</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/17735660233_01009b37fa_k-1024x666.jpg" alt="" class="wp-image-2332"/><figcaption class="wp-element-caption">İshak kuşu (Otus scops)<br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.flickr.com/photos/sergioguerreiro/17735660233/in/photolist-t2eTTp-n1XuwM-U2tmEr-2jvcZuM-5tTPBk-2k9wYXV-xKgKbt-2gDh66k-zEYA2b-2jBf9EY-2ju12Gh-LB32qV-2cqhxM-TMytGU-KFZfyq-2gxVCsW-wh1gTE-wsqXD9-2gPak8T-ShutaY-5swB2Y-2exgpvs-2jtzp96-zZ4uFR-SVSqJW-uXuTPW-2g6USk7-7WULUT-Dd3n5d-2cRtaib-bX2DKB-2jWidiQ-uN16Ah-zXQe6S-T1Godh-YgkzzU-UdeMdg-2hmZQwa-exPzTB-n2Tdhy-2hmXppb-26785Nh-MsCo7h-zXB7JE-2if2GFp-u3XzuG-2k5xQCF-2d59gAG-248uddb-2kLYn79" target="_blank">Sérgio Guerreiro</a></figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">İshak baykuşları, geceleri aktif olan ve gün batımından gece yarısına kadar yoğun avlanan baykuş türlerindendir. Yaşam alanlarına bir tehdit girdiğinde, çıkardıkları yüksek seslerle birbirlerini uyarırlar ve dişi bireylerin ses tonu erkeklerinkine göre daha yüksektir. Görünümleri, ağaç kabuğuna benzer bir kamuflaj sağlar ve bu özellik sayesinde gündüzleri ağaç gövdelerinde fark edilmeden dinlenebilirler.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Genellikle yalnız bir yaşam tercih eden ishak baykuşları, üreme döneminde tek eşli olsalar da nadiren çok eşlilik de görülebilir. Çiftleştikten sonra, ses çıkararak bölgelerini savunan baykuş çiftleri, mayıs sonundan temmuz başına kadar süren yumurtlama ve kuluçka dönemini geçirirler. Yavrularına temmuz ve ağustos ayları boyunca bakarlar. Bu baykuşlar, eski ağaç oyuklarında ya da binaların boşluklarında yuva yaparak korunur. Doğal ortamlarında ortalama 5-6 yıl kadar yaşayan ishak baykuşlarının, esaret altında 12 yıla kadar ömür sürebildiği bilinmektedir.</p>



<h2 class="wp-block-heading">6. Çizgili ishakkuşu (Otus brucei)</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/49061084051_2c260d9284_k-1024x638.jpg" alt="" class="wp-image-2334"/><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Çizgili ishakkuşu (Otus brucei</strong>)<br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.flickr.com/photos/gilgit2/49061084051/in/photolist-2hKmT2v-2h3jjYs-2hAn6FY-q8p3EU-R4yQYT-f92SxB-xyRhhS-38skf2-2eB2aJS-5wH7Fb-pgSAFG-f6f85F-onSuXH-yYAAB9-7tR6Cd-R9ZsFi-2eB2b2f-h9xXLM-f6fceR-Sxv7xy-dZTSWn-2eB2aXh-Sxv7Fu-N7gXzr-dKhUXg-2eB2aRf-9sJqPT-7qu7KL-kLxJur-7qu4v7-7qu6aU-NJm8HC-7qq6hM-7qq8xn-srWusJ-oZpEvo-83Yzkx-oZqqj3-7qq9up-7qqcuK-7qu9eY-2eB2b1d-nQCstJ-TvHxB7-dUfypR-4ZKWe6-qxsEBm-ha7tN6-5d7wWc-5dbRtu" target="_blank">Imran Shah</a></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">7. Paçalı baykuş (Aegolius funereus)</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/50925168108_9d45bd3c00_k-1024x683.jpg" alt="" class="wp-image-2336"/><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Paçalı baykuş (Aegolius funereus</strong>)<br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.flickr.com/photos/136742020@N05/50925168108/in/photolist-2kA5NgN-2kHq4Eq-2kyT9sC-Rbk3Ve-2kzS6Uc-2ib5HYC-2kyMAAS-2i5aTLu-PWJxmX-2kHBTzV-2kDrVtX-2kxfovE-2kGNiTe-2kdBLdi-23oj3NT-2kGMHjd-2gxPon3-2jGqzpc-2imP2Cg-2kd3pwe-2i6gmNS-2i4dckS-2i4FtKE-2kyJ3SK-2i5vScY-2kvxYkL-2i5trTD-2i5KG3t-2kwjdfa-2kwAijn-2ibqNmR-GBfwxq-2ibotir-2kyMABo-2i5KG8d-2i6iNqH-2kyJ3Se-2kA9pQh-2kxtvBq-2jkFUQn-zwyTF6-2kxzWcB-2kz8srh-zp9MEt-2kBqFKV-2imQdd8-2eKqg3W-2kyaLQc-2kEspz2-2j4wkZg" target="_blank">Suzanne Houle</a></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">8. <strong>Peçeli baykuş (Tyto alba)</strong></h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/50099157608_fbc4b7f35a_k-1024x641.jpg" alt="" class="wp-image-2338"/><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Peçeli baykuş (Tyto alba)</strong><br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.flickr.com/photos/ianmc1960/50099157608/in/photolist-2jk6h8s-2kHJd4q-2jktWno-2jaGNgT-2i8Rt8a-2iTs5gp-PmMxUS-2k7b84U-23AYzp4-2jEhSMz-2jjbAdM-2k6mf5o-2jfJnMy-2jpWJ6W-2jhCtbe-2dzvQLM-RUQELE-2j8PDky-2c6aMoQ-2jd5o68-2ijoDQ5-2iBALDz-2kCvbEz-2aorzxy-2kBYJHV-2jctbnM-2ifkpEB-2kzXdfJ-2kJCgtm-2igHT31-2hmZYaf-26FZoTe-2iTRk3m-2jut1Hz-RYv2r2-2jYWUHA-2kNh7qe-2jJUsd4-2kC8d3Q-2gbpAY5-2jiXwEV-2iozRLC-Q9nczJ-2jzReaA-2j3iZbw-2jGqExb-2j5wMoA-2hz48qH-2jibxEX-QzMmEx" target="_blank">Lan McGill</a></figcaption></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Peçeli baykuşlar, geceleri avlanan ve genellikle fareler, tarla fareleri, sivri fareler, sıçanlar, misk sıçanları, tavşanlar gibi küçük memelilerle beslenen yırtıcı kuşlardır. Küçük kuşları da avlayabilen bu baykuşlar, avlanmaya gün batımından sonra başlar ve düşük ışıkta son derece keskin bir görüşe sahiptirler. Ancak tamamen karanlık ortamlarda avlarını yakalayabilmek için güçlü işitme duyularına güvenirler. Peçeli baykuşlar, doğal avcılık yetenekleri sayesinde popülasyonları kontrol ederek ekosistemde önemli bir rol oynarlar.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Bu baykuş türü, genellikle tek eşli bir yaşam sürer ve çiftler yaşam boyu bir arada kalır. Peçeli baykuşlar, çoğunlukla yalnız veya çiftler halinde görülür ve gündüzleri ağaç oyuklarında, uçurum yarıklarında, nehir kenarlarında ya da ahır, yuva kutusu ve kilise kuleleri gibi insan yapımı yapılarda dinlenirler. Ek olarak, yavruları Carnus hemapterus adlı bir sinek türü tarafından sık sık rahatsız edilir. Ayrıca, bazı kan ve bağırsak parazitleri ve iki bit türü peçeli baykuşlarda sıkça görülen parazitler arasındadır. Bu özellikleriyle peçeli baykuşlar, yalnızca avcı değil, aynı zamanda birçok tür için yiyecek ve konak sağlayan birer doğa varlığıdır.</p>



<h2 class="wp-block-heading">9. Kır baykuşu (Asio flammeus)</h2>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/44201890950_f7bccc9b75_o-1024x639.jpg" alt="" class="wp-image-2340" style="aspect-ratio:1.5995934959349594;width:835px;height:auto"/><figcaption class="wp-element-caption"> Kır baykuşu (Asio flammeus) <br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.flickr.com/photos/119679149@N03/44201890950/in/photolist-2akYfd7-RjLSmb-2c3Hd4s-2i6YffY-2aAnQZG-2hSExn2-2ix1C1y-2dJ9uVZ-2iiemv7-2kergKA-2iMGGCM-2iaGGuw-2bzvuCX-2iEZsrg-2iRTaQ3-2iFQ87t-2egCrmx-2hSkpsZ-2kgrVLD-SaFvpx-2iWbD9P-2dKrVrd-EH5M6B-R41fYV-2jhHpQT-JRFLmr-2iYq6Kb-2j9dCo7-2kFKRz1-2icUkzj-2jenTiv-2i1DQ1Y-2iesY4B-Crxipp-2iaugnV-2imBxhh-2cZtCmy-2dQX258-GNVsT3-QZPyMU-S2mqEW-2kNGC7P-H127z5-E9wkvD-PDu5rH-MVkiw7-2jN5rrm-SkJkSq-2j4LCpW-23PstpD" target="_blank">Sonia Johnson</a></figcaption></figure>
</div>


<h2 class="wp-block-heading">10. Kulaklı orman baykuşu (Asio otus)</h2>



<figure class="wp-block-image"><img src="https://dogabilim.org/wp-content/uploads/2021/03/25469302417_6a08e7e368_k-1024x682.jpg" alt="" class="wp-image-2343"/><figcaption class="wp-element-caption"> Kulaklı orman baykuşu (Asio otus)<br>Kaynak: <a rel="noreferrer noopener" href="https://www.flickr.com/photos/147738232@N04/25469302417/in/photolist-ENCQgK-2k92pRx-267CRvd-gk2HnD-2kmRzb2-pSW8Ym-23uSqYb-2jinht7-2kn4Qt2-2kqTuQq-2hV3kSY-BuxKPK-x3W168-GetXbU-v7yn8u-2fK5Wsh-sRk9QZ-2iexpeh-28Gk8bW-QMKGQZ-rHHcpH-nhDiey-2iinU4m-2jirBnR-TZ3SsK-ousaEe-2kqpcJM-N7wjgH-NXES7w-S3cpcV-2k3Yjdz-2kt94Y5-2jiqhWJ-2ictg5n-2fhz9WG-2kyi51w-2ijJfq8-2hDZ68d-2ixxR7q-WVA5q6-2ktDnGs-2kfNgiR-26tdYKN-2jJ18Mr-2h3EHnW-2kBknY2-2kEkYbT-2intnQX-2jJ5xGw-2gh8BzL" target="_blank">Flavio Bergo</a></figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Uzun ve dik kulak benzeri tüyleriyle (kulak tutamı) dikkat çeken kulaklı orman baykuşları genellikle küçük kemirgenlerle kışları ise küçük kuşlarla beslenmektedir. Kulaklı orman baykuşkarı, yoğun bitki örtüsünün yanı sıra 2000 m yüksekliğe kadar olan açık orman ve çalılık arazilerde görülebildiği gibi küçük ağaçlık alanlarda, barınaklarda, tarım arazilerinde ve bataklık çevrelerinde de görülebilirler.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Tek eşli oldukları bilinen kulaklı orman baykuşlarda zaman zaman çok eşli bireyler de gözlemlenmektedir. Kış aylarında bir araya gelen çiftler şubat ile temmuz arasında üreme gerçekleştirirler. Erkek bireyler üreme döneminin başlarında (Ocak ayı gibi) dişileri etkilemek için ötüşler ve dişinin görebileceği alanlarda zikzak çizerek uçuşlar yaparlar. </p>

Türkiye’deki Baykuş Türleri ve Genel Özellikleri

