Carol Bere (1955 – 2016): Bir Hayatın Kanat Sesleri

2 Ağustos 1955’te Cluj’da dünyaya gelen Carol Bere, doğa sevgisini ve özellikle kelebeklere duyduğu tutkuyu genç yaşlarda keşfetti. Babası da böceklere ve özellikle kelebeklere ilgi duyan biriydi, fakat aralarındaki uyumsuzluk Carol’u kendi yolunu seçmeye itti. Kendi isteğiyle “Adi” olarak anılmayı tercih etti ve bu isim dostlarının hafızasında hep sıcak bir tebessümle kaldı.

Gençlik Yılları ve İlk Adımlar

Adi, lise öğreniminin ardından elektroteknik alanında da bir yeterlilik kazandı. Ancak kalbi başka yerdeydi: kelebeklerin renkli dünyasında. Üniversite yıllarında Cluj’un genç lepidopterologlarıyla birlikte doğada sayısız gün ve gece geçirdi. Far ışıkları altında, ormanların sessizliğinde ya da turkuaz kanatların sabah çırpınışında, Adi’nin tutkusu giderek büyüdü. Onun için kelebekler sadece bir araştırma nesnesi değil, yaşamın kendisine açılan bir pencereydi.

O yıllarda yaşadığı ağır bir trafik kazası onun hayatını kökten değiştirdi. Uzun tedavi süreçleri, çok sayıda ameliyat ve kalıcı zorluklar… Buna rağmen Adi’nin doğaya olan ilgisi azalmadı. Tam aksine, bedensel sınırlarına rağmen ruhu daha da güçlendi. Zor günlerinde bile dostlarına ışık tutmayı sürdürdü, en sade bir yemekte bile paylaşmanın ve dostluğun değerini hissettirdi. Arkadaşlarının anılarında, Adi’nin küçük bir sofra etrafında kurduğu samimi sohbetler, kelebekler kadar değerliydi.

Araştırma ve Koleksiyon Tutkusu

1980’lerden itibaren, kelebekler üzerine yaptığı gözlemler ve koleksiyon çalışmalarıyla öne çıktı. Binlerce örneği sabırla etiketledi, sakladı ve dostlarıyla paylaştı. Giderek büyüyen koleksiyonları, kimi zaman hayatındaki zorlukları aşmak için el değiştirse de onun doğaya adanmışlığını azaltmadı. Adi’nin koleksiyonculuğu sadece biriktirmek değil, aynı zamanda öğretmekti: genç meraklıları yanına alır, onlara gece avlarını gösterir, fotoğraflar çeker, deneyimlerini paylaşırdı. Onunla bir gece sahada vakit geçirmek, sadece doğayı değil, aynı zamanda sabrı ve merakı da öğrenmek demekti.

1990’larda yayımladığı bilimsel makaleler ve özellikle Romanya’da nadir görülen türler üzerine yaptığı kayıtlar, entomoloji dünyasında önemli izler bıraktı. Enterpia laudeti, Cucullia scopariae ve Gortyna moesiaca gibi türlerin belgelenmesi onun adını bilimsel tarihe taşıdı. Aynı zamanda, ulusal ve uluslararası birçok koleksiyoncu ve bilim insanıyla kurduğu bağlar, onun hem yerel hem de küresel ölçekte tanınmasını sağladı.

Akademik Yayınları

• Rákosy L. & Bere C. 1990. Cucullia scopariae Dorfmeister 1853 în fauna României (Lepidoptera: Noctuidae). (Cucullia scopariae in der Fauna Rumäniens). Analele Banatului. St. nat. 2: 89-91.
• Rákosy L. & Bere C. 1996. Nychiodes dalmatina (F. Wagner 1909) in der Fauna Rumniens (Lepidoptera, Geometridae). Bul. inf. Soc. lepid. rom. 7(1-2): 3-5.

Zorluklar ve Azim

Zamanla sağlık sorunları arttı, hareket kabiliyeti azaldı. Fakat kelebeklere olan tutkusu bir an bile sönmedi. Doğa yürüyüşlerinin yerini balkonunda kurduğu küçük teraryumlar aldı. Orada bile nadir türleri başarıyla yetiştirdi. Balkonunda doğan ve kanat çırpan kelebekler, onun azminin sembolüydü. Facebook üzerinden genç araştırmacılara destek oldu, fotoğraflardan tür teşhisleri yaptı, öneriler sundu. Onun bilgeliği, yalnızca sahada değil, her yerde hissedildi. Adi’nin dijital dünyadaki varlığı, kelebeklerin kanat sesini sanal ortama taşımış gibiydi.

Veda

Carol Bere, 29 Aralık 2016’da amansız hastalığına yenik düştü. Ancak geride bıraktığı koleksiyonlar, bilimsel katkılar, anılar ve dostlarının kalbindeki yeri onun ölümsüz yanını yaşatmaya devam ediyor. Onun için “kelebekler” sadece bir çalışma konusu değil, hayatının özüydü. Arkadaşlarının sözleriyle, Adi hem doğanın hem de dostluğun simgesiydi. Baharın ilk kelebekleri onun anısına kanat çırparken, dostları onunla geçirdikleri zamanı minnetle hatırlıyor.

Değerli arkadaşım Carol. 

Seninle hiçbir zaman yüz yüze ya da telefonda konuşma fırsatım olmadı; bu eksikliğin üzüntüsüyle bu satırları yazıyorum. Seninle tanıştığım yıllarda oldukça genç ve doğa ile yaban hayatı konularında oldukça yeniydim. Güvelere özel bir ilgim vardı. O dönemde tür sayım birkaç yüz bireyin biraz üzerindeydi, fakat güvelerde tanımlayabildiğim tür sayısı yüzü geçmişti. Bunda en büyük pay sahibi sendin. Sana kimi zaman ondan fazla fotoğraf gönderir, “Carol, bunların türü ne, yardım eder misin?” diye sorardım. Hiçbir zaman geri çevirmedin, her zaman sabırla yanıt verdin. Bunun için sana minnettarım. Senden öğrendiğim en önemli şeylerden biri, bilgiyi paylaşmanın gençlere büyük bir kapı araladığı gerçeğiydi. Bıraktığın miras için teşekkür ediyor ve şu anda bulunduğun yerde huzurlu olduğuna inanıyorum.

Furkan EREN

Kaynaklar

Rákosy, L. (2016). Bere Carol (2.08.1955 – 29.12.2016). Buletin de Informare Entomologică, 27, 5–6.