Site icon Doğabilim

İklim değişikliği tropik kuşları küçültüyor olabilir!

&NewLine;<p>Ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar&comma; boyutta küçük bir azalman&inodot;n bile hayvanlar&inodot;n daha serin kalmas&inodot;na yard&inodot;mc&inodot; olabilece&gbreve;inden &scedil;üpheleniyor&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar Brezilya&&num;8217&semi;n&inodot;n Amazon ya&gbreve;mur ormanlar&inodot;n&inodot;n ücra kö&scedil;esinde olup yollar&inodot;n tahribat yaratmad&inodot;&gbreve;&inodot; geni&scedil; bir ormanl&inodot;k alanda&comma; ku&scedil;lar&inodot; yakalay&inodot;p ölçmek için y&inodot;llard&inodot;r çal&inodot;&scedil;maktalar&period; Amazonun göz kama&scedil;t&inodot;r&inodot;c&inodot; canl&inodot; çe&scedil;itlili&gbreve;inin bir örne&gbreve;i olan bu alan&comma; a&gbreve;açlar&inodot; kesmenin ve yol çal&inodot;&scedil;malar&inodot;n&inodot;n habitat zenginli&gbreve;ine nas&inodot;l darbe indirdi&gbreve;inin ortaya ç&inodot;kmas&inodot; aç&inodot;s&inodot;ndan oldukça önemliydi&period; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Her ne kadar bu alanda insanlar&inodot;n yol açt&inodot;&gbreve;&inodot; tahribatlar olmasa da ku&scedil;larda bir tak&inodot;m de&gbreve;i&scedil;iklikler gözlemlendi&period; Ku&scedil;lar&inodot;n vücutlar&inodot;n&inodot;n zamanla küçüldü&gbreve;ü tespit edildi&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>40 y&inodot;l&inodot; a&scedil;k&inodot;n bir süredir&comma; onlarca Amazon ku&scedil; türü kitlesel olarak azald&inodot;&period; Ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar&comma; 12 Kas&inodot;m&&num;8217&semi;da Science Advances&&num;8217&semi;ta birçok türün her on y&inodot;lda bir ortalama vücut a&gbreve;&inodot;rl&inodot;&gbreve;&inodot;n&inodot;n yakla&scedil;&inodot;k yüzde 2&&num;8217&semi;sini kaybetti&gbreve;ini bildirdi&period; Dahas&inodot;&comma; baz&inodot; türlerin önceki dönemlere göre daha uzun kanatlar&inodot; var&period; Ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar&comma; bu de&gbreve;i&scedil;imlerin daha s&inodot;cak&comma; daha de&gbreve;i&scedil;ken bir iklimle örtü&scedil;tü&gbreve;ünü ve bunun ku&scedil;lar&inodot;n serin kalmas&inodot;na yard&inodot;mc&inodot; olabilece&gbreve;ini dü&scedil;ünüyorlar&period; <&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>&OpenCurlyDoubleQuote;&Idot;klim de&gbreve;i&scedil;ikli&gbreve;i gelece&gbreve;e ait bir &scedil;ey de&gbreve;il&period;&&num;8221&semi; Ann Arbor&&num;8217&semi;daki Michigan Üniversitesi&&num;8217&semi;nden ku&scedil; bilimci olan ancak ara&scedil;t&inodot;rmaya dahil olmayan Ben Winger göçmen ku&scedil;larda benzer bir küçülme oldu&gbreve;unu belgeledi ve &&num;8220&semi;bu ya&scedil;ananlar günümüzde oluyor ve bizim dü&scedil;ünmedi&gbreve;imiz etkileri var&&num;8221&semi; diyor&period; Çok farkl&inodot; ba&gbreve;lamlarda çok say&inodot;da farkl&inodot; ku&scedil; türünde ayn&inodot; de&gbreve;i&scedil;imleri görmek &OpenCurlyDoubleQuote;daha evrensel bir fenomene i&scedil;aret ediyor” diyor&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<div class&equals;"wp-block-image"><figure class&equals;"aligncenter"><img src&equals;"https&colon;&sol;&sol;www&period;sciencenews&period;org&sol;wp-content&sol;uploads&sol;2021&sol;11&sol;111021&lowbar;jl&lowbar;shrinking-birds&lowbar;inline&period;jpg" alt&equals;"Beyaz taçl&inodot; bir manakin&comma; küçük bir ku&scedil;&comma; dijital ölçekte kar&inodot;n üstü duruyor"&sol;><figcaption>Ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar&comma; Beyaz taçl&inodot; manakin &lpar; <em>Pseudopipra pipra<&sol;em> &rpar; gibi tropik ku&scedil;lar&inodot;n ölçümlerini dikkate alarak&comma; <br>40 y&inodot;l boyunca vücut büyüklü&gbreve;ündeki de&gbreve;i&scedil;imleri izlediler&period; <br>Kaynak&colon; <a rel&equals;"noreferrer noopener" href&equals;"https&colon;&sol;&sol;www&period;sciencenews&period;org&sol;article&sol;climate-change-shrinking-birds-tropical" target&equals;"&lowbar;blank">Sciencenews<&sol;a><&sol;figcaption><&sol;figure><&sol;div>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Biyologlar uzun zamand&inodot;r vücut büyüklü&gbreve;ü ve s&inodot;cakl&inodot;&gbreve;&inodot;n birbiri ile ili&scedil;kili oldu&gbreve;unu belirtiyor&period; Daha so&gbreve;uk iklimlerde&comma; büyük olmak faydal&inodot;d&inodot;r çünkü bireyin hacmine göre daha küçük bir yüzey alan&inodot;na sahip olmas&inodot;&comma; deri yoluyla kaybolan &inodot;s&inodot;y&inodot; azalt&inodot;r ve vücudu daha s&inodot;cak tutar&period; Calif&&num;8217&semi;teki &Idot;ntegral Ekoloji Ara&scedil;t&inodot;rma Merkezi&&num;8217&semi;nde ekolojist olan Vitek Jirinec&comma; iklim &inodot;s&inodot;nd&inodot;kça&comma; &OpenCurlyDoubleQuote;organizmalar&inodot;n &inodot;s&inodot;y&inodot; daha iyi bo&scedil;altmas&inodot;na yard&inodot;mc&inodot; olmak için vücut boyutlar&inodot;n&inodot;n küçülmesini beklersiniz” diyor&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Winger ve meslekta&scedil;lar&inodot; 2020&&num;8217&semi;de Ecology Letters&&num;8217&semi;da bildirdiklerine göre&comma; Kuzey Amerika göçmen ku&scedil;lar&inodot;n&inodot;n birçok türü küçülüyor&period; Winger&comma; iklim de&gbreve;i&scedil;ikli&gbreve;inin muhtemel suçlu oldu&gbreve;unu söylüyor&comma; ancak göçmen ku&scedil;lar dünyay&inodot; dola&scedil;&inodot;rken çok çe&scedil;itli ko&scedil;ullar ya&scedil;ad&inodot;klar&inodot;ndan&comma; ku&scedil;lar&inodot;n kar&scedil;&inodot;la&scedil;abilece&gbreve;i bozulmu&scedil; habitatlar gibi di&gbreve;er faktörler göz ard&inodot; edilemez&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Yerinde kal&inodot;p göç etmeyen ku&scedil;lar&inodot;n da küçülüp küçülmedi&gbreve;ini görmek için Jirinec ve meslekta&scedil;lar&inodot;&comma; Amazon&&num;8217&semi;un 43 kilometrelik bozulmam&inodot;&scedil; bir bölgesinde 1979&&num;8217&semi;dan 2019&&num;8217&semi;a kadar toplanan göçmen olmayan ku&scedil;lara ili&scedil;kin verileri analiz etti&period; Bu verilerde&comma; 77 türden 11&period;000&&num;8217&semi;den fazla bireysel ku&scedil; için 1979&&num;8217&semi;dan 2019&&num;8217&semi;a kadar al&inodot;nan kütle ve kanat uzunlu&gbreve;u gibi ölçümlerini içermektedir&period; Ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar ayr&inodot;ca bölge için iklim verilerini de incelediler&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Ara&scedil;t&inodot;rmac&inodot;lar&comma; orman taban&inodot;ndan böcekleri yakalayan K&inodot;z&inodot;l ba&scedil;l&inodot;kl&inodot; antthrush &lpar;Formicarius colma&rpar; ve meyveleri tüketen Amazon motmotlar&inodot; &lpar;Momotus momota&rpar; kadar farkl&inodot; ku&scedil;lar da dahil olmak üzere&comma; bu dönem boyunca tüm türlerin kitlesel olarak azald&inodot;&gbreve;&inodot;n&inodot; tespit ettiler&period; Türler&comma; her on y&inodot;lda ortalama vücut a&gbreve;&inodot;rl&inodot;klar&inodot;n&inodot;n yakla&scedil;&inodot;k yüzde 0&comma;1&&num;8217&semi;inden yakla&scedil;&inodot;k yüzde 2&&num;8217&semi;sine kadar kütle kaybetti&period; Örne&gbreve;in&comma; motmot&comma; çal&inodot;&scedil;ma süresi boyunca 133 gramdan yakla&scedil;&inodot;k 127 grama dü&scedil;tü&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Bu de&gbreve;i&scedil;iklikler&comma; ya&gbreve;&inodot;&scedil;l&inodot; mevsimde ortalama s&inodot;cakl&inodot;kta 1 santigrat derece ve kuru mevsimde 1&period;65 derece C&&num;8217&semi;lik genel bir art&inodot;&scedil;la ayn&inodot; zamana denk geldi&period; S&inodot;cakl&inodot;k ve ya&gbreve;&inodot;&scedil; da zaman içinde daha de&gbreve;i&scedil;ken hale geldi ve özellikle s&inodot;cak veya kurak bir mevsim gibi k&inodot;sa vadedeki dalgalanmalar&comma; s&inodot;cakl&inodot;ktaki sürekli art&inodot;&scedil;tan ziyade boyut e&gbreve;ilimlerini daha iyi aç&inodot;klad&inodot;&period;<br>Jirinec&comma; &&num;8220&semi;Kurak mevsimler ku&scedil;lar için gerçekten stresli&&num;8221&semi; diyor&period; Ku&scedil;lar&inodot;n kütlesi&comma; özellikle s&inodot;cak ve kurak dönemlerden sonra en fazla bir veya iki y&inodot;lda azald&inodot;&comma; bu da ku&scedil;lar&inodot;n &inodot;s&inodot; stresiyle ba&scedil;a ç&inodot;kmak için küçüldü&gbreve;ü fikrini destekliyor&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>G&inodot;da mevcudiyetinin azalmas&inodot; gibi di&gbreve;er faktörler de ku&scedil;lar&inodot;n daha küçük boyutlara evrilmesine yol açabilir&period; Ancak&comma; çok farkl&inodot; diyetlere sahip ku&scedil;lar&inodot;n kitlesel olarak azalmas&inodot; nedeniyle&comma; olas&inodot; nedenin iklim de&gbreve;i&scedil;ikli&gbreve;i gibi daha yayg&inodot;n bir güç oldu&gbreve;unu söylüyor Jirinec&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Kanat uzunlu&gbreve;u 61 ku&scedil; türünde büyüdü ve her on y&inodot;lda yakla&scedil;&inodot;k yüzde 1&&num;8217&semi;lik bir maksimum art&inodot;&scedil; oldu&period; Jirinec&comma; daha uzun kanatlar&inodot;n daha verimli ve dolay&inodot;s&inodot;yla daha haval&inodot; kanatlar&inodot; olu&scedil;turdu&gbreve;unu dü&scedil;ünüyor&period; Örne&gbreve;in&comma; a&gbreve;&inodot;r gövdesi ve kompakt kanatlar&inodot; ile bir sava&scedil; uça&gbreve;&inodot; manevra yapmak için muazzam bir güç gerektirir&period; Hafif ve uzun kanatl&inodot; bir planör&comma; aksine&comma; çok daha verimli bir &scedil;ekilde seyir edebilir&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>&OpenCurlyDoubleQuote;Daha uzun kanatlar &lbrack;ku&scedil;lar&inodot;n&rsqb; daha verimli uçmas&inodot;na ve daha az metabolik &inodot;s&inodot; üretmesine yard&inodot;mc&inodot; olabilir”&comma; bu da daha s&inodot;cak ko&scedil;ullarda faydal&inodot; olabilir&comma; diyor&period; &&num;8220&semi;Ama bu sadece bir hipotez&period;&&num;8221&semi; Bu vücut de&gbreve;i&scedil;ikli&gbreve;i&comma; zamanlar&inodot;n&inodot; orman zemininden daha s&inodot;cak ve daha kuru olan gölgeliklerde daha yüksekte geçiren ku&scedil;larda daha belirgindi&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>&Scedil;ekil ve boyuttaki bu de&gbreve;i&scedil;ikliklerin iklim de&gbreve;i&scedil;ikli&gbreve;ine evrimsel bir adaptasyonu mu yoksa sadece daha yüksek s&inodot;cakl&inodot;klara fizyolojik bir tepkiyi mi temsil etti&gbreve;i belirsizli&gbreve;ini koruyor&period; Durum ne olursa olsun&comma; Jirinec&comma; de&gbreve;i&scedil;imin insan faaliyetinin zararl&inodot; gücünü gösterdi&gbreve;ini öne sürüyor&period;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>&OpenCurlyDoubleQuote;Amazon ya&gbreve;mur ormanlar&inodot; gizemli&comma; uzak ve biyolojik çe&scedil;itlilikle dolu” diyor&period; &&num;8220&semi;Bu çal&inodot;&scedil;ma&comma; medeniyetten uzak&comma; bunun gibi yerlerde bile iklim de&gbreve;i&scedil;ikli&gbreve;inin izlerini görebilece&gbreve;inizi gösteriyor&period;&&num;8221&semi;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p>Kaynaklar&colon;<&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;www&period; sciencenews&period;org&sol;article&sol;climate-change-shrinking-birds-tropical" target&equals;"&lowbar;blank" rel&equals;"noreferrer noopener">https&colon;&sol;&sol;www&period;sciencenews&period;org&sol;article&sol;climate-change-shrinking-birds-tropical<&sol;a><&sol;p>&NewLine;&NewLine;&NewLine;&NewLine;<p><a href&equals;"https&colon;&sol;&sol;www&period; eurasiareview&period;com&sol;13112021-amazon-rainforest-birds-bodies-transform-due-to-climate-change&sol;" target&equals;"&lowbar;blank" rel&equals;"noreferrer noopener">https&colon;&sol;&sol;www&period;eurasiareview&period;com&sol;13112021-amazon-rainforest-birds-bodies-transform-due-to-climate-change&sol;<&sol;a><&sol;p>&NewLine;

Exit mobile version