Su Ayısı: Zor Koşullara Meydan Okuyan Hayvan

Yaygın olarak su ayısı ismi ile anılan tardigradlar, mikroskobik bir canlı olup zor koşullara karşı en dayanaklı hayvanların başında gelmektedir. Vücut uzunlukları 0.2 ila 1 mm arasında değişen bu canlılar o kadar küçüktürler ki ortalama bir bal arısının 40’da 1’i kadardır. Zorlu koşullar altında yaşayabilen ve dünya çapında geniş bir dağılıma sahip olan bu canlıların 100 ila 500 milyon yıldır yaşadığı düşünülmektedir.

Alman zoolog Johann August Ephraim Goeze tarafından bu canlıya Almanca’da küçük su ayısı anlamına gelen “kleiner wasserbär” adı verilmiştir. Bu adın tercih edilmesindeki en büyük neden su ayısının yürüyüşünün bir ayının yürüşünü andırmasıdır. Buna ek olarak bilimsel adlandırılmasında ise Latince’de yavaş yürüyen anlamına gelen “tardigradum” adı tercih edilmiştir.

En yüksek dağlardan denizlerin derinliklerine, yağmur ormanlarından en kurak çöllere ladar dünyanın her yerine bulunan bu canlılar şimdiye kadar keşfedilen en dayanıklı canlı türleri arasında yerini akmaktadır. Alçak ve yüksek basınca, aşırı sıcak ve soğuğa radyasyon ve dehidrasyon gibi olağan üstü tüm zorlu koşullara karşı hayatta kalabilmektedir. Su ayıları dışındaki neredeyse hiçbir canlı türü bu zorlu koşullara karşı varlığını idame ettirememektedir.

Su ayılarının dayabildiği zor koşullar dünya ile sınırlı kalmamaktadır. Geçmiş yıllarda yapılan bir uzay görevinde bir grup su ayısı uzay boşluğunda 10 gün kadar bekletilmiş ve sonuçları incelenmiştir. Elde edilen bu sonuçlarda su ayılarının uzay boşluğunda 10 gün kalmasına rağmen hiçbir yaşamsal fonksiyonunda bir değişme gözlemlenememiştir.

Yaklaşık olarak 250 yıl önce keşfedilen su ayıları çok geniş bir zaman diliminde yaşadıkları için elimizde kayda değer bazı fosilleri bulunabilmektedir. Günümüze kadar bulunan en eski su ayısı fosilli 500 milyon yıllıktır. Bu fosil kaydı su ayılarının ne kadar geniş bir zaman diliminde yaşadıklarını göstermektedir.

Kaynaklar:

HORIKAWA, Daiki D., et al. Radiation tolerance in the tardigrade Milnesium tardigradum. International journal of radiation biology, 2006, 82.12: 843-848.

HESGROVE, Cherie; BOOTHBY, Thomas C. The biology of tardigrade disordered proteins in extreme stress tolerance. Cell Communication and Signaling, 2020, 18: 1-15.

ONO, F., et al. Effect of high hydrostatic pressure on to life of the tiny animal tardigrade. Journal of Physics and Chemistry of Solids, 2008, 69.9: 2297-2300.