Şavşat Karagöl’de Kuş Gözlemi

Artvin’in en meşhur doğal güzelliklerinden biri olan Şavşat’taki Karagöl’e kuş gözlemi yapmak üzere yola çıktık. Uzun ve virajlı yolların ardından ulaştığımız Karagöl, beklediğimizden daha güzel bir havaya sahipti; çevredeki dinginlik ve eşsiz kuş sesleri içimizi huzurla doldurdu. Vardığımızda henüz öğle olmamıştı ama diğer ziyaretçiler yürüyüş ve piknik gibi aktivitelere çoktan başlamıştı. Biz de yürüyüş yapanların yanından geçerek dürbünlerimizi gökyüzüne odaklayarak farklı kuş türlerini görmeyi umut ediyorduk.

Karagöl denince, çevredeki uzun ve yaşlı ağaçlar hemen zihnimizde canlandı ve aklımıza kara ağaçkakanın burada var olduğu düşüncesi geldi. Bu tür, benim için son derece önemliydi, ancak onu görebileceğimiz ormanlık alana birkaç kilometre uzaktaydık. Oraya varana kadar çevremizde neler olup bittiğine bir göz atalım dedik ve gözlemimize başladık.

Kuş gözlemi yapan herkes bilir ki, bu aktivitenin yeri ve zamanı yoktur; her an, her yerde bir kuş görmek mümkündür. Biz de araçtan indiğimiz ilk andan itibaren dürbün ve kamera gibi ekipmanlarımızı boynumuza takarak etrafımızdaki kuşları not etmeye başladık. Elbette, ilk olarak herkesin görmeye alışık olduğu serçe, büyük baştankara, ak kuyruksallayan ve leş kargası türleriyle açılışı yaptık.

Göl kenarında yürüyüş yaparken kuş gözlemi yaptığımızı gören bir yaşlı çiftle ayaküstü sohbet ettik. Ardından, orman tırmaşık kuşuna (Certhia familiaris) gözüm ilişti ve ormanın içine ilk adımımızı atmış olduk. Ağacın gövdesinde bir sağa, bir sola, bir aşağıya, bir yukarıya hareket eden bu canlı kuşu, ormanın daha az ışık alması nedeniyle fotoğraflamak oldukça zor oldu. Yaklaşık 5-10 dakika kadar kuşu fotoğraflamakla geçirdikten sonra, göl kenarındaki yola indik ve yola koyulduk.

Dürbünle göz yüzeyini kontrol etmemize rağmen herhangi bir su kuşuna rastlayamadık. Gördüğümüz kuşları not ederek gölden uzaklaşan yola geçtik; bu yol önce bayır, sonra düz bir şekilde ilerliyordu. Orman içindeki yol, büyük ağaçlarla çevrili ve toprak bir yoldu. Bir müddet yürüdükten sonra çok uzaklardan bir kara ağaçkakan sesi duysak da kesin emin olamadık. Bu esnada bir küçük sinekkapan sesi de duyduk ve gözlem defterimize ekledik. Ne güzel bir şans ki, birkaç dakika sonra türün kendisini görerek yıllardır süregelen hasretimiz sona erdi. En son 5-6 yıl önce Sakarya Nehri’nde gördüğümüz bu türü o zamandan beri görmemiş ve duymamıştık.

Kara ağaçkakanını görebilmek umuduyla yoldan saparak orman içerisine girdik, ancak ayı ve yaban domuzu gibi tehlikeli türlerin varlığı nedeniyle son derece dikkatliydik. Yaklaşık 200-300 metre ilerledikten sonra sesi duyduk ve çam ağacının tepesine konduğunu fark ettik. Dürbünle bakmamıza rağmen bir türlü göremedik; anlık olarak siyah siluetini görsek de uzaklaşarak ormanın derinliklerine doğru gitti. Orman içerisinde dolanmaya devam ettik. Bir süre daha gözlem yaptıktan sonra yola geri dönmeye karar verdik. Yola çıkmamıza birkaç metre kala, yan yatmış bir çam ağacının gövdesine konduğunu fark ettim ve kamerayı hızlıca çıkartarak fotoğrafladım. Böylece kara ağaçkakanın ilk fotoğrafını çekmiş oldum. Büyük bir huzurla yola çıktım; bu sefer son derece yakından gelen bir kara ağaçkakan sesi duydum ve hemen önümdeki çam ağacının gövdesine kondu. Ancak ağacın bana olan yüzüne değil, diğer yüzüne konması sebebiyle çok net göremedim. Sadece birkaç saniyeliğine kafasını gördüğüm kara ağaçkakanı, o meşhur sesini çıkararak ormanın derinliklerine doğru uçup gitti. Ardından gözlemi bitirerek dönüş yoluna koyulduk.

Şavşat Karagöl’de gözlemlediğimiz tüm kuşların listesi.

1. Ak Kuyruksallayan (Motacilla alba)
2. Alakarga (Garrulus glandarius)
3. Atmaca (Accipiter nisus)
4. Çalıkuşu (Regulus regulus)
5. Çam Baştankarası (Periparus ater)
6. Çıtkuşu (Phylloscopus collybita)
7. Dağbülbülü (Anthus spinoletta)
8. İspinoz (Fringilla coelebs)
9. Kara Ağaçkakan (Dryocopus martius)
10. Karatavuk (Turdus merula)
11. Kızıl Şahin (Buteo rufinus)
12. Küçük Sinekkapan (Ficedula parva)
13. Leş Kargası (Corvus corone)
14. Orman Alaca Ağaçkakanı (Dendrocopos major)
15. Orman Tırmaşıkkuşu (Certhia familiaris)
16. Ökse Ardıcı (Turdus viscivorus)
17. Saksağan (Pica pica)
18. Serçe (Passer domesticus)
19. Sürmeli Çalıkuşu (Regulus ignicapilla)
20. Şahin (Buteo buteo)
21. Uzun Kuyruklu Baştankara (Aegithalos caudatus)

Gözlem Tarihi: 01 Eki 2023 Gözlem Saati: 11:00 Gözleme Katılan Kişi Sayısı: 2 Diğer Gözlemci: Gökhan EREN

Yaklaşık 5 km ve 3 saat süren gözlem boyunca bizi en çok heyecanlandıran tür elbette kara ağaçkakan oldu. Bunun yanı sıra sürmeli çalıkuşu, çam baştankarası, kızıl şahin ve küçük sinekkapan gibi türleri görmek de bir hayli güzel oldu.